Đăng bởi Babuki JSC vào 03/04/2020

Trong các bước phân tích thị trường, thu thập dữ liệu là bước cực kỳ quan trọng. Trong đó, công đoạn xây dựng bảng câu hỏi để thực hiện nghiên cứu dữ liệu sơ cấp khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn. Để có được thông tin, dữ liệu chính xác phục vụ việc phân tích, doanh nghiệp cần một bảng câu hỏi chuẩn. 

Xây dựng câu hỏi phân tích thị trường là một công việc không hề đơn giản. Nếu không có phương pháp và trình tự, bảng câu hỏi sẽ kém chất lượng, thông tin thu được không chính xác. Từ đó, kết quả phân tích sẽ lệch lạc, khiến doanh nghiệp sẽ đưa ra các quyết định sai lầm, gây tổn thất nặng nề.

Bài viết này hướng dẫn bạn 5 bước cụ thể để xây dựng bảng câu hỏi phân tích thị trường đạt chất lượng.

1. Xác định mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi lớn cần trả lời

Mục đích của câu hỏi phân tích thị trường chính là để tìm thông tin. Chúng ta cần xác định trước VÌ SAO chúng ta cần câu hỏi và để phục vụ cho MỤC TIÊU gì. Đây là công tác định hướng cho toàn bộ bài phân tích để đảm bảo rằng những câu hỏi đặt ra sẽ đem lại câu trả lời chứa thông tin cần thiết.

Khi đã hiểu vấn đề, hãy đặt những câu hỏi lớn để có thể trả lời cho MỤC TIÊU nghiên cứu. Lúc này, có thể hiểu là chúng ta đang chia nhỏ vấn đề và lên dàn bài cho bộ câu hỏi phân tích thị trường của mình.

Xay dung cau hoi phan tich thi truong - Xac dinh muc tieu

Việc xác định mục tiêu của nghiên cứu sẽ giúp bạn định hướng cho toàn bộ câu hỏi cần đặt ra

Ví dụ, nếu như mục tiêu phân tích thị trường của bạn là xây dựng chiến lược bán hàng online cho sản phẩm nước lau sàn X, chúng ta cần đặt ra một số câu hỏi lớn như:

  • Tổng quan thị trường thương mại điện tử ra sao?
    • Các mô hình kinh doanh thương mại điện tử
    • Quy mô tổng theo số lượng bán ra và giá trị hàng hoá
    • Quy mô của dòng sản phẩm X
    • Top kênh bán hàng 
    • Cơ hội kinh doanh
  • Xu hướng tiêu dùng sản phẩm X hiện nay như thế nào?
    • Tình hình hiện tại
    • Tốc độ tăng trưởng
    • Các yếu tố thúc đẩy hoặc cản trở
  • Các đối thủ khác đang làm gì?
    • Chiến lược hiện tại (kênh nào được sử dụng nhiều nhất, hãng nào phổ biến nhất)
    • Case study đối thủ thành công

2. Xác định đối tượng phỏng vấn, xây dựng profile

Bước tiếp theo khi xây dựng câu hỏi phân tích thị trường là lên danh sách những người có thể giúp ta trả lời những câu hỏi trên. Với đối tượng đáp viên là cá nhân, cần xác định đó là nhóm đối tượng nào, có những đặc tính gì. Với đối tượng đáp viên là doanh nghiệp, cần xác định đó là những công ty, tổ chức nào, và bộ phận nào trong tổ chức đó. Do một bộ câu hỏi phân tích thị trường thường rất bao quát, chỉ một bộ phận thường không trả lời hết được nên người phỏng vấn thường cố hết sức để tiếp xúc với nhiều ban ngành cùng một lúc.

Xay dung cau hoi phan tich thi truong - xac dinh doi tuong

Hãy xác định đối tượng phù hợp để trả lời các câu hỏi phân tích thị trường

Thông thường sẽ có bốn đối tượng phỏng vấn chính để lấy thông tin đa chiều, bao gồm:

  • Khách hàng: những người trực tiếp sử dụng sản phẩm, dịch vụ
  • Các đối tác liên quan: các nhà cung cấp, đơn vị phân phối, các đơn vị hỗ trợ vận hành
  • Chuyên gia: chủ tịch các hiệp hội thương mại, câu lạc bộ ngành, những người đã hoạt động trong ngành lâu năm
  • Đối thủ: cấp quản lý ở các doanh nghiệp cùng ngành hoặc có mô hình tương tự

Tuỳ theo quy mô và mục đích mà ta sẽ thiết kế đối tượng phỏng vấn. Với ví dụ kể trên, đối tượng phỏng vấn phù hợp sẽ là các trưởng bộ phận phụ trách ngành hàng X ở các kênh thương mại điện tử, hoặc ban phát triển thị trường và đối tác chiến lược. 

Trong một ví dụ khác, nếu bạn cần phỏng vấn người dùng hay đại lý phân phối, thì cần xác định họ có phải là người dùng thường xuyên và đại lý đó có đủ lớn để cung cấp thông tin giá trị hay không. Ta nên áp dụng quy tắc 80/20, chỉ phỏng vấn 20% số bên liên quan nhưng có thể đại diện và cung cấp thông tin về 80% (hoặc hơn) của thị trường.

3. Nguyên tắc MECE

MECE là viết tắt của Mutually Exclusive & Collectively Exhaustive, đây là nguyên tắc tổ chức thông tin và chia nhỏ vấn đề một cách vừa bao quát, vừa chi tiết và không bỏ sót khía cạnh nào của vấn đề đang quan tâm. Đây là công cụ hiệu quả giúp các công ty phân tích thị trường đưa ra được phân tích đầy đủ và chính xác nhất.

MECE là nguyên tắc hữu ích khi xây dựng câu hỏi phân tích thị trường

MECE là nguyên tắc hữu ích khi xây dựng câu hỏi phân tích thị trường

Mutually Exclusive (ME) có nghĩa là không trùng lặp và Collectively exhaustive (CE) có nghĩa là không bỏ sót. Khi đặt ra các câu hỏi xoay quanh một vấn đề trong phân tích thị trường, bạn cần chắc chắn rằng mình đã đề cập đến mọi yếu tố cấu thành vấn đề đó và các yếu tố này hoàn toàn không trùng lặp với nhau.

Ví dụ, khi xây dựng câu hỏi về thời điểm khách hàng thường đặt mua sản phẩm nước lau sàn X nói trên trên các kênh thương mại điện tử, nếu đáp án gợi ý bao gồm các phương án: A. 0h – 8h, B. 8h01 – 16h, C. 14h – 23h59 thì đã vi phạm nguyên tắc ME về sự trùng lặp (trùng thời gian giữa phương án B và C). Nếu các đáp án gợi ý bao gồm: A. 0h – 8h, B. 10h – 14h, C. 16h – 24h thì đã vi phạm nguyên tắc CE về việc bỏ sót. Một câu hỏi chuẩn phải được thiết kế sao cho đảm bảo cả 2 nguyên tắc này. Câu hỏi với các đáp án gợi ý gồm: A. 0h – 8h, B. 8h01 – 16h, C. 16h01 – 23h59 sẽ đảm bảo được cả 2 điều này.

Trong các bước xây dựng câu hỏi phân tích thị trường kể trên, chúng ta luôn phải chú ý cân nhắc để đảm bảo các mục tiêu, câu hỏi đề ra hay các đối tượng đáp viên đều tuân theo nguyên tắc MECE này.

4. Lưu ý thêm

Để có một bản câu hỏi phân tích thị trường tốt, chúng ta cũng cần cân nhắc đến các yếu tố sau:

Xay dung cau hoi phan tich thi truong - luu y them

Câu hỏi phân tích thị trường tốt còn đòi hỏi các yếu tố về mặt diễn đạt và cách thức tương tác

  • Mỗi đối tượng phỏng vấn phải có bảng câu hỏi riêng
  • Ngôn từ dễ hiểu, súc tích, tránh làm đáp viên nhầm lẫn, trả lời sai câu hỏi
  • Bao gồm các định nghĩa chuyên môn hay những khái niệm đi kèm để phỏng vấn viên dễ dàng hiểu và nói chuyện với đáp viên
  • Những câu hỏi nhạy cảm về cách vận hành kinh doanh hay doanh thu nên để cuối cùng, tránh việc đáp viên không hài lòng và bỏ giữa chừng buổi phỏng vấn
  • Dùng bảng biểu khi phù hợp, đặc biệt là các câu hỏi đánh giá cho điểm, như vậy cả người phỏng vấn lẫn đáp viên có thể nhanh chóng hiểu được điều cần làm
  • Thêm hình ảnh nếu có thể, ví dụ như khi hỏi về thương hiệu, nếu được nhìn thấy logo, đáp viên sẽ dễ được gợi nhớ và trả lời chính xác hơn

 

Anh/ chị có thể gửi yêu cầu tại đây để được Babuki chia sẻ các thông tin, báo cáo hữu ích và hỗ trợ tư vấn về chiến lược kinh doanh & chuyển đổi số.

Đăng ký nhận bản tin


    Các bài bài viết liên quan

    Xem thêm
    Tin tức Phân tích Thị trường

    Đằng sau việc các ngân hàng buông mảng tài chính tiêu dùng

    Ngày 25-8-2021, Ngân hàng SHB đã công bố việc chuyện nhượng 100% vốn tại SHB Finance, một công ty tài chính tiêu dùng, cho Ngân…

    06/09/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Chuyển đổi số Phân tích Thị trường

    Đưa bảo hiểm lên chợ online, vẫn là thử nghiệm

    Bán bảo hiểm qua các nền tảng phi truyền thống như các trang thương mại điện tử đang từng bước được “nâng cấp”, nhưng để định hình rõ nét xu hướng và đóng góp ngày một lớn như các kênh phân phối truyền thống là đại lý hay ngân hàng thì cần nhiều hơn thời gian và công sức…

    30/08/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Phân tích Thị trường

    Ngân hàng ‘trúng đậm’ từ dịch vụ bảo hiểm: Vẫn cần thận trọng!

    Bancassurance (phân phối bảo hiểm qua ngân hàng) là cụm từ không còn mới trong khoảng 5 năm trở lại đây khi các ngân hàng “bắt tay” cùng công ty bảo hiểm để bán các sản phẩm bảo hiểm và thực hiện một số dịch vụ khác như thu phí bảo hiểm cho mạng lưới khách hàng của ngân hàng.

    30/08/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Phân tích Thị trường

    Bảo hiểm nhân thọ FWD Việt Nam: 5 năm hoạt động doanh thu tăng mạnh, tăng vốn điều lệ khủng nhưng lỗ lũy kế hơn 4.300 tỷ đồng

    Sau 5 năm bước chân vào Việt Nam, Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ FWD Việt Nam đã lỗ luỹ kế lên đến hơn 4.300 tỷ đồng trong khi doanh thu tăng mạnh từ 159 tỷ đồng (năm 2016) lên 2.692 tỷ đồng (năm 2020). Ngoài ra, công ty này còn tăng vốn điều lệ khủng và liên tục thu mua các công ty bảo hiểm khác.

    30/08/2021 • Babuki JSC
    Bán lẻ / Ecommerce Phân tích Thị trường

    Shopee sẽ vượt Alibaba trong kinh doanh thương mại điện tử quốc tế vào năm 2022?

    Công ty mẹ của Shopee, Sea Ltd, đã công bố doanh thu tăng hơn 160% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, đối thủ chính của họ, Alibaba, báo cáo mức tăng trưởng mạnh mẽ nhưng nhỏ hơn đáng kể: 54%.

    24/08/2021 • Kathy Trần
    Tin tức Phân tích Thị trường

    Đảo chiều trong cuộc đua bán bảo hiểm nhân thọ

    Bảo Việt Nhân Thọ, Prudential mất ngôi đầu về phí bán bảo hiểm mới vào tay Manulife, đơn vị gần đây rất tích cực đầu…

    22/08/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Phân tích Thị trường

    Bức tranh triển vọng ngành bảo hiểm năm 2021 với nhiều điểm sáng

    Thị trường bảo hiểm Việt Nam được đánh giá là tiềm năng với tỷ lệ thâm nhập và phí bảo hiểm bình quân ở mức thấp, số người tham gia bảo hiểm nhân thọ chỉ khoảng 8,5%.

    22/08/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Phân tích Thị trường

    Triển vọng và thách thức của thị trường bảo hiểm năm 2021

    Thị trường Bảo hiểm Việt Nam năm 2020: Lá chắn vững vàng trước đại dịch
    Theo báo cáo mới nhất của Deloitte, thị trường bảo hiểm toàn cầu chịu ảnh hưởng đáng kể bởi đại dịch COVID-19 khiến chuỗi tăng trưởng ấn tượng liên tục trong suốt 10 năm qua (CAGR ~3,3%) bị đứt gãy. Ước tính, quy mô thị trường bảo hiểm toàn cầu hết năm 2020 đạt 6.1 ngàn tỷ đô la giảm 2,8% so với năm 2019. Tuy nhiên đà giảm này chủ yếu đến từ bảo hiểm Nhân thọ với mức giảm khoảng 6,0% so với năm 2019.

    Thế nhưng tại Việt Nam điều đáng ngạc nhiên là ngành Bảo hiểm lại có mức tăng trưởng “trong mơ” trong khi nhiều ngành khác đang phải chịu rất nhiều tác động tiêu cực từ dịch Covid-19… Theo công bố mới nhất từ Bộ Tài chính, tổng doanh thu phí bảo hiểm năm 2020 ước đạt 184.662 tỷ đồng (tăng 15% so với 2019). Trong đó, doanh thu phí bảo hiểm lĩnh vực phi nhân thọ ước đạt 57.102 tỷ đồng (tăng 8% so với 2019), lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ ước đạt 127.560 tỷ đồng (tăng 19,6%).

    22/08/2021 • Babuki JSC
    Phân tích Thị trường Nhà hàng / Cafe

    Thị trường giao đồ ăn trực tuyến tại Việt Nam

    Doanh thu thị trường giao đồ ăn trực tuyến Việt Nam năm 2018 là 148 triệu USD và có tốc độ tăng trưởng trung bình 28.5%/ năm. Trong đó, doanh thu từ mảng Restaurant – to – Consumer Delivery khoảng 117 triệu USD ( chiếm 79%) và doanh thu của Platform – to – Consumer Delivery khoảng 32 triệu USD (chiếm 21%). Doanh thu năm 2023 ước tính có thể lên tới 449 triệu USD.

    19/08/2021 • Babuki JSC
    Tài liệu Phân tích Thị trường

    Report – Việt Nam qua những con số 2020 và dự báo 2021

    Báo cáo khái quát các điểm nổi bật, xu hướng hành vi người tiêu dùng và doanh nghiệp năm 2020, đồng thời đưa ra dự báo sơ bộ năm 2021.

    17/08/2021 • Kathy Trần
    bool(false)