04/12-2019 - Khởi nghiệp

Quyết định bán Startup, điều gì sẽ xảy ra?

Bạn đang xem xét bán startup của bạn như một bước đi tiềm năng? Bây giờ? Một năm nữa? Hay năm năm nữa?

Trong hơn 20 năm khởi nghiệp, với hơn một chục vụ mua lại dưới tư cách là một doanh nhân, cố vấn và nhà đầu tư, tôi có thể đảm bảo với bạn rằng việc mua lại hay bán startup luôn là một giao dịch lớn và phức tạp mà bạn không bao giờ có thể chuẩn bị đầy đủ 100%. Trên thực tế, một điều hối tiếc mà tôi nghe đi nghe lại rất nhiều từ các đồng nghiệp của mình là họ nhận được ít hơn những gì họ nên có khi ký thỏa thuận.

bán startup

Cho dù bạn là người sáng lập hay chỉ góp vốn sở hữu, có một loạt những thứ bạn cần biết trước khi quyết định bán starup của mình, những bài học mà bạn sẽ không thực sự học được cho đến khi tự mình trải qua.

Tôi đã có một cuộc nói chuyện với một người bạn vào tuần trước, người đang nghiêm túc xem xét việc bán startup của mình. Đó là startup đầu tiên của cô ấy, vì vậy chúng tôi đã phác thảo một quá trình bán startup. Sau đó tôi bổ sung thêm một vài ghi chú từ kinh nghiệm cá nhân vào bài viết này.

Làm thế nào để biết lúc nào nên bán startup

Về cơ bản có 4 lý do để bán startup của bạn.

Mọi thứ đang diễn ra kém

Điều này rõ ràng là không tốt, và trừ khi bạn ở vị thế phải bán startup, tôi sẽ khuyên bạn nên chống lại nó. Thay vào đó, tôi sẽ làm mọi thứ trong khả năng của mình để ổn định và xem xét lại sau này.

Mọi thứ đang diễn ra vô cùng tốt đẹp

Đây là vị trí tốt nhất, nhưng đó cũng là thời điểm mà những người sáng lập không muốn bán startup. Thỏa thuận mua bán phải thật xuất sắc.

Một yếu tố bên ngoài

Một cái gì đó xảy ra bên ngoài đã làm cho việc bán startup trở thành một lựa chọn hấp dẫn. Ví dụ, tôi cố gắng điều hành 2 công ty cùng một lúc và quyết định rời khỏi công ty nhỏ để tập trung vào công ty lớn.

Bạn đã đưa công ty đi xa nhất có thể

Đây thường là lý do chính tại sao những người sáng lập chọn bán startup của họ. Họ nhìn thấy rất nhiều cơ hội và quyết định rằng một người mua cụ thể có thể tận dụng những cơ hội đó tốt hơn nhiều.

Thông thường, quyết định bán startup dựa trên sự kết hợp của những lý do này.

Làm thế nào để đưa ra quyết định bán startup

Về cơ bản có 3 cách.

Một công ty lớn hơn

Đây là công ty nào đó trong ngành của bạn hoặc gần với nó. Đối với họ, công ty của bạn đại diện cho một sự tiến bộ trong đổi mới hoặc chỉ là một nhóm khách hàng mới. Đây là lựa chọn phổ biến nhất.

Vốn chủ sở hữu

Các công ty này thường mua hết tất cả các chủ sở hữu và nhà đầu tư hiện tại và có thể đưa lãnh đạo công ty vào một kế hoạch lợi nhuận để giữ họ xung quanh và làm động lực thúc đẩy. Các giao dịch này thường xảy ra ở mức định giá cao, lên đến hàng tỷ USD.

Một vòng đầu tư mới

Ở các mức định giá thấp hơn, cùng một loại giao dịch có thể diễn ra khi một nhà đầu tư hoặc nhóm nhà đầu tư mới mua hết tất cả các chủ sở hữu và nhà đầu tư hiện tại.

Có 2 điều bạn cần làm trước khi quyết định bán.

Đầu tiên, hãy xem xét vị thế đàm phán của bạn từ mạnh nhất đến yếu nhất. Lý tưởng nhất là bạn đã có ít nhất một đề nghị trên bàn đàm phán hoặc đã từ chối một hoặc nhiều lời đề nghị trong quá khứ gần đây. Đây là vị thế mạnh nhất, vì một đề nghị thường thu hút nhiều lời đề nghị hơn nữa.

Nếu bạn không có một lời đề nghị chắc chắn, ít nhất bạn nên tìm ra một hoặc một vài lời đề nghị ngụ ý. Những gợi ý và manh mối này sẽ đến từ các đối tác, khách hàng, đối thủ cạnh tranh, thậm chí là các nhà đầu tư và cố vấn có kết nối với các nhà đầu tư và các công ty cổ phần tư nhân khác.

Nếu bạn không có những thứ này, việc bán startup sẽ khó khăn hơn rất nhiều, nhưng không phải là không thể. Trong trường hợp này, việc mua lại rất giống như gây quỹ. Nếu bạn không có bất kỳ lời đề nghị hay khách hàng tiềm năng nào, bạn cần xây dựng các kết nối và mối quan hệ. Về cơ bản bạn tạo một bản pitch deck và đi đến từng người để giới thiệu. Nếu bạn không kiên nhẫn, cuối cùng bạn sẽ từ bỏ rất nhiều giá trị trên vốn chủ sở hữu của mình.

Bạn cũng có thể xem xét mang vào một người có kinh nghiệm, người sẽ trở thành CEO cho một lượng lớn vốn chủ sở hữu và đưa công ty của bạn vào một vị thế tốt hơn để bán, cả về hoạt động lẫn về mặt kết nối. Tôi hiếm khi thấy việc này, nhưng tôi thực sự đã thấy nó thành công. Ở đây, bạn đã giao dịch cổ phiếu với hy vọng tăng giá trị của những cổ phiếu đó.

Cuối cùng, bạn có thể tìm thấy người muốn tiếp quản công ty của bạn. Những giao dịch này xảy ra ở mức định giá thấp hơn nhiều. Một loại bán tống.

Điều thứ hai bạn cần làm trước khi đưa ra quyết định bán là nói chuyện với hội đồng quản trị, các nhà đầu tư hiện tại, nhóm điều hành và cố vấn của bạn. Mọi người phải tán thành, ủng hộ và những kỳ vọng thích hợp cần được thiết lập và thỏa thuận.

Chuẩn bị bán startup

Về cơ bản có 3 cách để tính toán giá bán startup của bạn.

  1. Một công ty dựa trên dịch vụ thường có giá trị từ 1 đến 2 lần doanh thu hàng năm. Trong trường hợp công ty là sản phẩm lai hoặc sản phẩm trí tuệ có thể triến khai phát triển, giá có thể tăng lên gấp 3 lần hoặc có thể hơn một chút.
  2. Một công ty sản phẩm thường được định giá từ 2 đến 10 lần doanh thu hàng năm, tùy thuộc vào thị trường của sản phẩm, sự khác biệt độc đáo được bảo hộ, công nghệ càng cao và một số điều khác, thường liên quan đến cơ hội.
  3. Trong trường hợp cực kỳ cơ hội và đổi mới, một công ty sản phẩm có thể được bán với giá từ 20 lần đến 50 lần.

Có 2 điều bạn phải làm để bán startup của mình: chứng minh bạn xứng đáng với giá bánhoạt động của bạn hoàn toàn hợp pháp.

Để thể hiện giá trị của bạn, nếu công ty của bạn thu về 10 triệu USD doanh thu và định giá của bạn đạt mức 10, hoặc 100 triệu USD, bạn cần có khả năng chỉ ra cho người bán cách kiếm được 100 triệu USD trong khoảng thời gian 3 đến 5 năm. Bạn chỉ ra cách kiếm về số tiền đó càng khách quan, bạn càng có nhiều khả năng nhận được giá mà mình chào bán.

Có một số cách bạn để điều này, nhưng bảng tính và biểu đồ có lẽ chưa đủ để người mua mở sổ séc. Ví dụ, trong một trường hợp, chúng tôi phải thực sự thực hiện một dự án thử nghiệm kéo dài một tháng và đạt được những mục tiêu nhất định được đưa ra bởi người mua. Trong một lần khác, chúng tôi đã cố gắng chứng minh mức tăng trưởng 100% mỗi tháng trong 3 tháng liên tiếp.

Để chứng minh tính hợp pháp, bạn sẽ phải thật cẩn trọng. Điều này sẽ xảy ra sau khi một đề nghị được đưa ra và hy vọng có một điều khoản phạt nếu người mua rút tiền.

Trong suốt quá trình đó, bạn sẽ phải chứng minh tính toàn vẹn và minh bạch về cấu trúc của công ty bạn. Điều này có nghĩa là bạn sẽ cần:

  • Hiển thị bảng biểu minh bạch, với tất cả vốn chủ sở hữu trong công ty trong quá khứ, hiện tại và tương lai.
  • Mở sổ sách của bạn để họ có thể kiểm toán tài chính.
  • Luật sư của bạn với luật sư của họ làm việc cùng nhau để phát hiện ra trách nhiệm pháp lý và rủi ro, đồng thời đảm bảo tài sản trí tuệ của bạn được bảo vệ đúng cách.
  • Phỏng vấn và kiểm tra lý lịch đội ngũ quản lý của bạn để khám phá bí mật của bất kỳ ai. Và cũng đảm bảo rằng tất cả những người quan trọng sẽ ở lại.

Sẽ không lâu từ khi người mua có hứng thú cho đến khi tìm hiểu kĩ, vì vậy bạn sẽ cần phải chuẩn bị sẵn sàng tất cả trước khi bạn đưa công ty của mình ra thị trường.

Mốc thời gian bán startup

Khả năng đoán của bạn cũng tốt như tôi, vì vậy hãy đoán đúng nhất, sau đó nhân đôi nó.

Lần nhanh nhất tôi từng trải qua một thỏa thuận mua lại là 4 tháng, dài nhất là 7 tháng. Một lần nữa, nó giống như tạo một vòng tài trợ, vì vậy loại hình công ty và sức mạnh vị thế đàm phán của bạn sẽ quyết định rất nhiều đến mốc thời gian, nhưng sẽ luôn có các yếu tố bên ngoài để giải quyết.

Chẳng hạn, có một lần chúng tôi có người mua ngay chỉ trong vòng 45 ngày. Vào khoảng ngày 30, chúng tôi đã cam chịu với thực tế rằng điều đó sẽ không xảy ra. Sau đó, nó đã thành công.

Hãy suy nghĩ 1-2 tháng để chuẩn bị và sắp xếp những người mua, 2-3 tháng để có được một lời đề nghị chắc chắn, 1-2 tháng chu toàn hết thảy. Nó không nhanh, nhưng không nên kéo dài. Không kể mấy mẩu chuyện vặt tôi kể trên, cả hai bên đều có động cơ để tiến hành nhanh chóng, tránh mất thời gian.

Chuẩn bị cho cuộc sống sau khi bán startup

Điều cuối cùng mà bạn tôi và tôi nói đến là những gì cô ấy sẽ làm sau khi startup của cô ấy trở thành một công ty mới. Ngay cả từ khởi điểm thuận lợi của mình, trong hầu hết các kết quả, cô ấy đã nhắm vào vị trí phó giám đốc thoải mái với mức lương cao. Cô ấy có thể làm điều đó. Câu hỏi ở đây, tất nhiên, là trong bao lâu.

bán startup

Lần cuối cùng công ty của tôi được mua lại là lần đầu tiên tôi dự định sẽ ở lại để đạt được cột mốc tiếp theo. Tôi đã không làm được. Hai năm sau, tôi va phải một bức tường mà tôi không gượng dậy nổi, thậm chí sau vài tháng tự vấn bản thân. Đó là sự pha trộn của những thay đổi bên trong, các yếu tố bên ngoài và tôi – kẻ vừa thất bại. Tôi cảm thấy như mình đang kéo một túi gạch để làm việc mỗi sáng.

Tôi cố gắng ở lại lần nữa. Tôi chưa bao giờ là người nhảy từ startup này sang startup khác, và tôi đã đắm mình trong thế giới doanh nghiệp đủ để biết rằng mình có thể điều khiển nó. Nhưng có lí do mà họ thường cản trở đội ngũ điều hành trong hai năm.

Vấn đề là, vì đây là lần đầu tiên tôi dự định ở lại sau khi bán startup, tôi chưa bao giờ phát triển một kế hoạch dự phòng cho việc đó, và tôi đã phải trả giá đắt. Khi tôi rời đi, phải mất ba tháng chỉ để làm quen lại.

Tôi đã thấy những người khác mất nhiều thời gian hơn để giải tỏa và tôi đã thấy một vài người trong số họ làm những chuyện vớ vẩn điên rồ, như khởi động một công trình mất nhiều tiền mà họ luôn muốn bắt đầu và bây giờ họ có tài lực để làm, và không ai nói không với họ rằng điều đó … thật thảm họa.

Vì vậy, cho dù kế hoạch của bạn là ở lại hay trốn chạy, hãy chắc chắn rằng bạn kịp thời dừng lại để suy nghĩ về những điều tiếp theo. Bạn có thể làm bất cứ điều gì bạn muốn sau thời gian đó, có thể bắt đầu một dự án mới, có thể đảm nhận một vị trí mới. Những gì bạn làm thậm chí có thể không liên quan đến startup.

Nhưng rất có thể nó sẽ như vậy. Doanh nhân giống như người nghiện; chúng ta không biết khi nào nên bỏ.

Hãy để lại thông tin liên hệ để Babuki có thể gửi đến bạn các bài viết hay hoặc hỗ trợ tư vấn về chiến lược và quản trị.

Cũng đừng ngần ngại để lại bình luận dưới bài viết hoặc tham gia Group Iconsulting – Chiến lược & Khởi nghiệp để cùng trao đổi với chúng tôi và những độc giả quan tâm khác!

Here's what happens when you decide to sell your startup

Babuki lược dịch và hiệu đính

Bài viết liên quan
Share to LinkedIn
Share to Facebook