Đăng bởi Babuki JSC vào 06/09/2021

Ngày 25-8-2021, Ngân hàng SHB đã công bố việc chuyện nhượng 100% vốn tại SHB Finance, một công ty tài chính tiêu dùng, cho Ngân hàng Ayudhya, thành viên chiến lược của tập đoàn MUFG (Nhật Bản). Đây không phải là công ty tài chính tiêu dùng đầu tiên được bán lại cho các công ty nước ngoài, liệu đâu là câu chuyện vĩ mô đằng sau xu hướng này?

Trước thương vụ mua bán và sáp nhập này, FE Credit đã bán 49% cổ phần cho SMBC – cũng là một tập đoàn lớn của Nhật Bản. Xa hơn nữa, Techcombank Finance được chuyển nhượng cho Công ty Lotte Card của Hàn Quốc và Ngân hàng MB cũng bán 50% vốn tại MCredit cho đối tác Nhật Bản là Shinsei Bank.

Đằng sau việc các ngân hàng buông mảng tài chính tiêu dùng - V01

Ngành tài chính, đặc biệt là các tổ chức tín dụng như các ngân hàng và công ty tài chính đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế khi cung cấp nguồn tín dụng cho các doanh nghiệp và cá nhân. Những xu hướng dịch chuyển của ngành đều liên quan mật thiết với những thay đổi trong chính sách vĩ mô và phát triển kinh tế của Chính phủ.

Trước tiên, cần nhìn lại bức tranh tổng thể về quá trình hình thành và phát triển của nhóm ngành tài chính tiêu dùng từ các công ty tài chính.

Lịch sử phát triển của ngành tài chính tiêu dùng

Thị trường tài chính tiêu dùng Việt Nam bắt đầu hình thành từ những năm 1990, khi lĩnh vực cho vay này được các ngân hàng thương mại thực hiện như một phần của các sản phẩm ngân hàng bán lẻ. Khi đó, với đặc điểm là đại bộ phận người dân đều có thu nhập thấp và tâm lý “sợ nợ”, các sản phẩm cho vay của công ty tài chính tiêu dùng không để lại nhiều dấu ấn.

Giai đoạn 2007-2014, thị trường bắt đầu sôi động với sự gia nhập của nhiều công ty mới. Tuy nhiên, trong giai đoạn này thị trường vẫn chưa thật sự tăng trưởng mạnh do thu nhập của người dân còn thấp, tâm lý ngại vay nợ và còn nhiều rào cản pháp lý.

Đằng sau việc các ngân hàng buông mảng tài chính tiêu dùng - V02

Thị trường chỉ thực sự khởi sắc sau khi Nghị định 39/2014/NĐ-CP ra đời, tạo ra khung pháp lý hỗ trợ vững chắc hơn cho hoạt động của các công ty tài chính. Hoạt động của các công ty tài chính tiêu dùng được mở rộng hơn về phạm vi và danh mục sản phẩm, nhất là khung pháp lý cho sản phẩm cho vay tiền mặt.

Giai đoạn 2014-2015, nhờ vào xu hướng bùng nổ tiêu dùng ở Việt Nam, với cơ cấu dân số vàng thị trường tiêu dùng Việt Nam ngày càng sôi động, thị trường tài chính tiêu dùng tại Việt Nam trở nên cực kỳ hấp dẫn.

Ngành tài chính tiêu dùng bắt đầu tăng trưởng chậm lại kể từ sau năm 2019 bởi những chính sách thắt chặt của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

Một trong những động lực khiến ngành tài chính tiêu dùng tăng trưởng nhanh đó là việc cho ra đời các sản phẩm cho vay trực tiếp tiền mặt thay vì các sản phẩm liên quan đến tiêu dùng. Tuy nhiên, chính những khoản vay này tiềm ẩn mức rủi ro nợ xấu cao. Chính vì vậy mà Thông tư 18/2019 của NHNN quy định về việc hạn chế cho vay tiền mặt đã khiến các công ty tài chính tiêu dùng gặp khó. Theo đó, mức trần của các khoản vay bằng tiền mặt bị khống chế. Cụ thể, tỷ lệ cho vay giải ngân trực tiếp bằng tiền mặt tại các công ty tài chính sẽ phải giảm về mức tối đa là 70% vào cuối năm 2021; sau đó tiếp tục giảm dần về mốc tối đa 30% vào cuối năm 2024. Trong khi đó, tỷ lệ cho vay tiền mặt tại các công ty tài chính tiêu dùng ở thời điểm chính sách được ban hành là rất cao, ví dụ như với FE Credit và MCredit là hơn 70%…

Sau giai đoạn này thì các công ty tài chính tiêu dùng bắt đầu xu hướng cơ cấu lại, không chỉ thắt chặt hơn trong hoạt động để cải thiện chất lượng tài sản mà còn bắt đầu một làn sóng thoái vốn và bán vốn cho các tổ chức nước ngoài đang muốn thâm nhập vào thị tài chính tiêu dùng ở Việt Nam

Nhìn các thương vụ mua bán này, người đứng ngoài tất sẽ nghĩ theo hướng người được và người mất. Nhưng, trong cuộc chơi này, thì có vẻ các bên, từ bên mua đến bên bán đều có được cái mình cần.

Sự điều chỉnh chiến lược của các ngân hàng trong nước

Giá trị khoản vay của các ngân hàng đang sụt giảm và các ngân hàng cũng đang bắt đầu lấn sân sang mảng cho vay bằng tiền mặt. Việc người tiêu dùng nhận các cuộc điện thoại từ các ngân hàng để chào mời các gói cho vay, giải ngân ngay bằng tiền mặt đã trở nên rất phổ biến. Ví dụ, ngân hàng OCB gần đây cho vay lên đến 200 triệu đồng mà khách hàng chỉ cần chứng minh thu nhập từ 3 triệu đồng trở lên, với mức lãi suất lên đến 1,67-2,92%/tháng. Trong khi đó, VP Bank sau khi bán cổ phần của FE Credit đã tung ra sản phẩm vay tín chấp lãi suất 16-38%/năm với số tiền tối đa 500 triệu đồng.

Rõ ràng các ngân hàng thương mại buông mảng tài chính tiêu dùng không phải vì mảng này không còn khả năng sinh lợi mà họ đã thấy được những chính sách thoáng hơn từ NHNN trong việc cho phép các ngân hàng thương mại tham gia sâu hơn vào mảng cho vay tiêu dùng. Điều này giúp các ngân hàng tiến sâu hơn vào các phân khúc khách hàng có thu nhập thấp hơn so với nhóm khách hàng có thu nhập cao truyền thống trước kia.

Đằng sau việc các ngân hàng buông mảng tài chính tiêu dùng - V03

Góc nhìn riêng của các tập đoàn nước ngoài

Việc tham gia vào các giao dịch mua bán và sáp nhập doanh nghiệp (M&A) giúp cho các công ty nước ngoài có thể nhanh chóng xâm nhập vào thị trường Việt Nam. Nếu để ý sẽ thấy rằng cả hai thương vụ mua bán công ty tài chính tiêu dùng lớn nhất trong năm 2021 đều đến từ các tập đoàn tài chính lớn nhất của Nhật Bản.

Ngược lại với các công ty tài chính tiêu dùng của Việt Nam, các công ty tài chính tiêu dùng nước ngoài có mô hình quản trị chất lượng tín dụng nghiêm ngặt hơn, thay vì chạy theo mức tăng trưởng nhanh. Có thể thấy tỷ lệ cho vay sản phẩm tiền mặt của Home Credit là thấp hơn nhiều so với các công ty tài chính tiêu dùng trong nước. Ở thời điểm Thông tư 18 được ban hành thì tỷ lệ này của họ chỉ hơn 30%. Điều đó cũng giải thích tốc độ tăng trưởng của Home Credit trong những năm trước thường thấp hơn so với FE Credit và các công ty tài chính tiêu dùng mới nổi khác.

Các công ty tài chính tiêu dùng nước ngoài có mô hình hoạt động khác vì họ hoạt động trong một hệ sinh thái gồm các tổ chức sản xuất và phân phối, khi đó dịch vụ tài chính tiêu dùng của các đơn vị này sẽ không khác gì các khoản tài trợ nội bộ cho khách hàng khi mua hàng hóa từ cửa hàng. Hãy thử tưởng tượng việc một công ty con của Thế giới di động có thể trực tiếp cung cấp các sản phẩm tài trợ cho người mua hàng. Khi đó, quá trình quản lý rủi của các doanh nghiệp này sẽ tốt hơn, tỷ lệ nợ xấu cũng sẽ thấp hơn nhiều so với các công ty tài chính tiêu dùng thuần túy. Trong hệ sinh thái của tập đoàn sẽ có rất nhiều công ty sản xuất với các thương hiệu nổi tiếng như các sản phẩm điện lạnh của Mitsubishi và các công ty bán lẻ khác trong tập đoàn. Thâm nhập vào mảng cho vay tiêu dùng sẽ giúp họ có thể phát huy được các mảng khác trong tập đoàn.

Trong tháng 7 vừa qua, MUFG đã hoàn tất việc mua 74,9% cổ phần của công ty tín dụng Fullerton với giá ước tính khoảng 2 tỉ đô la Mỹ để tham gia vào thị trường bán lẻ và tín dụng tiêu dùng của Ấn Độ. Điều đó cho thấy chiến lược đón đầu xu hướng tái cơ cấu các thị trường tài chính tiêu dùng ở các quốc gia châu Á của MUFG sau giai đoạn phát triển nhanh.

Tài sản trong tay những người khác nhau có giá trị khác nhau. Đối với các công ty tài chính tiêu dùng nội địa, có thể giá trị của ngành tài chính tiêu dùng đã đạt đỉnh; nhưng đối với các doanh nghiệp nước ngoài thì họ vẫn thấy đây là một mảnh đất đầy tiềm năng đang chờ khai phá.

Nguồn: TheSaigontimes

Đăng ký nhận bản tin


    Các bài bài viết liên quan

    Xem thêm
    Tin tức Khởi nghiệp

    Cách thức Fundiin, startup cho vay ‘mua trước trả sau’ trong 5 giây, thuyết phục các quỹ DD trong 1 tháng và xuống tiền ngay triệu đô

    Fundiin vừa kết thúc một vòng gọi vốn hạt giống khác được dẫn dắt bởi Genesia Ventures, với sự tham gia của JAFCO Asia, Trihill Capital và các cựu quản lý cấp cao Affirm (Xffirmers), ông Phạm Lê Nhật Quang, cũng như từ các nhà đầu tư hiện tại bao gồm 1982 Ventures, Zone Startups Ventures và các nhà đầu tư thiên thần khác. Vòng gọi vốn lần này đã nhanh chóng nhận được cam kết đầu tư vượt nhu cầu và hoàn thành trong vòng 3 tuần sau khi bắt đầu, trị giá 1,8 triệu USD. Trước đó, vào tháng 3/2021, Fundiin từng nhận một số vốn đầu tư từ 1982 Ventures, Zone Startups Ventures.

    15/09/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Nhà hàng / Cafe

    Chủ tịch HĐQT Cà phê Napoli: Mừng vì có nhiều đối thủ chuyên nghiệp

    Làn sóng nhượng quyền cà phê dồn dập dường như không làm ông Nguyễn Đức Hưng, chủ tịch HĐQT cà phê Napoli lo lắng. Ngược lại, ông còn mừng hơn vì càng nhiều đơn vị chuyên nghiệp tham gia thị trường, sẽ giúp người tiêu dùng được sử dụng cà phê sạch nhiều hơn.

    07/09/2021 • Babuki JSC
    Tin tức M&A / Gọi vốn đầu tư

    5 bài học từ thành công của Afterpay, startup được Square mua lại với mức giá “không tưởng” 29 tỷ USD

    Square đã mua lại Afterpay với giá 29 tỷ USD, trở thành thương vụ Mua bán và sáp nhập lớn nhất lịch sử doanh nghiệp…

    06/09/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Khởi nghiệp

    Lần startup (khởi nghiệp) thứ 2 của ông chủ Digiworld

    Năm 27 tuổi, chàng trai Đoàn Hồng Việt quyết định lập công ty riêng (tiền thân của Digiworld bây giờ) với lời tuyên bố với “Thất bại cùng lắm là đi làm thuê, lương tháng 5.000 USD vẫn nuôi được vợ”. Sau gần 20 năm với “nỗi đau Nokia” kéo giá cổ phiếu DGW xuống thấp chưa từng có, Digiworld đang bước vào giai đoạn “startup lần 2” mà như chia sẻ của ông chủ Đoàn Hồng Việt – “Người giàu không bao giờ nghỉ hưu”.

    02/09/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Bán lẻ / Ecommerce Chuyển đổi số

    Case study hiếm ngành bán lẻ: Tăng trưởng mạnh nhưng vẫn có lãi, CEO Con Cưng tự tin với mục tiêu doanh thu tỷ đô vào năm 2023

    CTCP Con Cưng đặt mục tiêu mở tới 1.000 cửa hàng, đạt vị thế thống lĩnh thị trường mẹ và bé vào năm sau. Tăng trưởng hiện tại của chuỗi hoàn toàn dựa vào organic với hầu hết các cửa hàng mở mới có lãi ngay, CEO Lưu Anh Tiến chia sẻ.

    02/09/2021 • Babuki JSC
    Tin tức M&A / Gọi vốn đầu tư Tài chính / Quản trị doanh nghiệp

    Báo cáo tài chính riêng lẻ và hợp nhất: Hiểu đúng để nhận diện rủi ro tiềm ẩn để tránh và nắm bắt những cơ hội đầu tư

    Việc đọc hiểu và phân tích báo cáo tài chính của doanh nghiệp thành thạo sẽ giúp cho nhà đầu tư chứng khoán thấu hiểu được vòng quay kinh doanh của doanh nghiệp để từ đó nắm được tình hình sức khỏe tài chính, hiệu quả kinh doanh, vị thế dòng tiền, nhận diện rủi ro tiềm ẩn để tránh và nắm bắt những cơ hội đầu tư.

    31/08/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Chuyển đổi số Phân tích Thị trường

    Đưa bảo hiểm lên chợ online, vẫn là thử nghiệm

    Bán bảo hiểm qua các nền tảng phi truyền thống như các trang thương mại điện tử đang từng bước được “nâng cấp”, nhưng để định hình rõ nét xu hướng và đóng góp ngày một lớn như các kênh phân phối truyền thống là đại lý hay ngân hàng thì cần nhiều hơn thời gian và công sức…

    30/08/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Phân tích Thị trường

    Ngân hàng ‘trúng đậm’ từ dịch vụ bảo hiểm: Vẫn cần thận trọng!

    Bancassurance (phân phối bảo hiểm qua ngân hàng) là cụm từ không còn mới trong khoảng 5 năm trở lại đây khi các ngân hàng “bắt tay” cùng công ty bảo hiểm để bán các sản phẩm bảo hiểm và thực hiện một số dịch vụ khác như thu phí bảo hiểm cho mạng lưới khách hàng của ngân hàng.

    30/08/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Phân tích Thị trường

    Bảo hiểm nhân thọ FWD Việt Nam: 5 năm hoạt động doanh thu tăng mạnh, tăng vốn điều lệ khủng nhưng lỗ lũy kế hơn 4.300 tỷ đồng

    Sau 5 năm bước chân vào Việt Nam, Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ FWD Việt Nam đã lỗ luỹ kế lên đến hơn 4.300 tỷ đồng trong khi doanh thu tăng mạnh từ 159 tỷ đồng (năm 2016) lên 2.692 tỷ đồng (năm 2020). Ngoài ra, công ty này còn tăng vốn điều lệ khủng và liên tục thu mua các công ty bảo hiểm khác.

    30/08/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Sản phẩm công nghiệp

    Doanh nghiệp ngành gỗ đồng loạt báo lãi lớn 6 tháng đầu năm 2021 nhưng tiềm ẩn những thách thức trong 6 tháng còn lại

    Trên sàn niêm yết kết thúc nửa đầu năm 2021 các doanh nghiệp ngành gỗ đã lần lượt công bố các mức doanh thu và lợi nhuận tăng trưởng cao so với cùng kỳ.
    Dẫn đầu về doanh thu là Phú Tài (PTB) với doanh thu hợp nhất 6 tháng đầu năm đạt 3.063 tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ năm ngoái. Về cơ cấu doanh thu, ngành gỗ mang lại 1.817 tỷ đồng, đóng góp 59,3% tổng doanh thu và tăng 40% so với cùng kỳ – đây cũng là mảng kinh doanh duy nhất tăng trưởng về doanh thu so với nửa đầu năm ngoái.

    29/08/2021 • Babuki JSC
    bool(false)