Đăng bởi Babuki JSC vào 11/08/2021

Trong 10 năm qua, xu hướng mua bán và sáp nhập (M&A) giữa các nhà đầu tư Nhật Bản và doanh nghiệp Việt Nam ngày càng bùng nổ, với hàng tỷ USD vốn Nhật mua cổ phần doanh nghiệp Việt. Đến nay, nhiều ông lớn Nhật Bản đã sở hữu các thương hiệu Việt Nam hàng đầu, với các ngành nghề đa dạng, từ dược phẩm đến thời trang, hàng tiêu dùng, siêu thị…

Song, đại dịch Covid-19 xảy ra, biên giới đóng cửa đã làm chậm lại quá trình mua bán và sáp nhập này. Liệu sau khi dịch qua, thị trường này sẽ tiếp tục bùng nổ với nhu cầu bên bán và bên mua đều tăng?

Chia sẻ của ông Masataka Sam Yoshida – Tổng giám đốc RECOF, công ty tư vấn mua bán và sáp nhập cho các doanh nghiệp Nhật Bản.

Khi dịch qua đi, các nhà đầu tư đang chờ “ngoài cửa” sẽ ồ ạt vào Việt Nam

Xu hướng các nhà đầu tư Nhật Bản tham gia hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) tại Việt Nam

Trong bối cảnh diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19 tại Nhật Bản, hay kể cả làn sóng dịch mới tại Việt Nam gần đây, thì các nhà đầu tư Nhật Bản vẫn quan tâm đến Việt Nam.

Bằng chứng là nửa đầu năm 2021, có 13 giao dịch mua bán và sáp nhập được công bố, Việt Nam đã đứng thứ 4 trong nhóm các quốc gia trên thế giới có doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư, chỉ sau Mỹ, Singapore và Anh.

Làn sóng mua bán và sáp nhập (M&A) ồ ạt các doanh nghiệp Việt của các công ty Nhật trong 1 thập kỷ qua? - V01

Thực tế thì Việt Nam chỉ đứng sau Singapore về số lượng giao dịch trong những năm gần đây. Xét tổng thể giá trị các giao dịch M&A, mặc dù Việt Nam được xếp ở vị trí thấp hơn so với các nước về giá trị thương vụ, nhưng điều quan trọng chính là vị trí của Việt Nam đã không ngừng tăng lên trong những năm vừa qua, và dẫn đầu nửa đầu năm 2021.

Một trong những thương vụ M&A điển hình có thể kể đến như thương vụ 1,4 tỷ USD của SMBC (Nhật Bản) vào FE Credit.

Thực tế thì đây được coi là trường hợp ngoại lệ, nhưng nhìn chung, giá trị các doanh nghiệp Việt Nam đang ngày càng tăng nhờ đà tăng trưởng của nền kinh tế đất nước. Bởi vậy, các doanh nghiệp Nhật Bản mới có thể tự tin đầu tư những khoản lớn hơn trước đây rất nhiều.

Năm 2020, đã có 23 giao dịch mua bán và sáp nhập giữa Việt Nam và Nhật Bản được công bố. Theo tôi nhớ, trong nửa đầu năm là 15 thương vụ, và cuối năm là 8. Trong vài năm qua, các thương vụ lớn nhất diễn ra đều thuộc lĩnh vực tài chính. 2 thương vụ M&A điển hình là thương vụ Bảo hiểm Nhân thọ Sumitomo đầu tư khoảng 173 triệu USD để tăng cổ phần vào Tập đoàn Bảo Việt và khoản đầu tư của SMBC Consumer Finance vào FE Credit. Về lĩnh vực bất động sản, thực ra cũng có một vài thương vụ nhưng nhìn chung, hoạt động M&A trong ngành này thời gian qua đã kém sôi động hơn những năm trước.

Ảnh hưởng của dịch Covid-19 đến các hoạt động mua bán và sáp nhập tại Việt Nam

Tác động lớn nhất đến từ quy định về đóng cửa biên giới và các hạn chế đi lại. Điều này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động mua bán và sáp nhập xuyên biên giới, đặc biệt là các nhà đầu tư mới tại Việt Nam. Trong khi đó, các nhà đầu tư Nhật Bản đặc biệt chú ý đến việc gặp gỡ, chủ yếu là với chủ sở hữu và đội ngũ quản lý, cũng như xem xét nhà máy, văn phòng, cửa hàng… trước khi đưa ra quyết định đầu tư. Những yếu tố này còn quan trọng hơn nữa đối với các nhà đầu tư chưa bao giờ đến Việt Nam.

Trong năm 2020 và 2021, hầu hết các giao dịch đều đến từ các tập đoàn lớn của Nhật Bản có cơ sở tại Việt Nam, chẳng hạn như các công ty thương mại và tổ chức tài chính lớn, hoặc đến từ doanh nghiệp Nhật Bản có kinh nghiệm mua lại công ty Việt Nam trong quá khứ.

Ngoài ra, dịch bệnh còn khiến quá trình đàm phán kéo dài hơn bình thường.

Mặt khác thì ngay trong đại dịch, phương thức đàm phán các giao dịch mua bán và sáp nhập cũng đã thay đổi rất nhiều. Các doanh nghiệp cũng tận dụng việc họp trực tuyến và công nghệ số. Sau khi dịch qua đi, dự kiến sẽ có một làn sóng “ồ ạt và bùng nổ” của các nhà đầu tư Nhật Bản, những người đang phải chờ “ngoài cửa” trong thời gian vừa rồi.

Điều này cũng có nghĩa rằng Việt Nam cần được định vị tốt hơn trong việc thu hút các nhà đầu tư nước ngoài, bởi sự cạnh tranh sẽ ngày càng mạnh mẽ.

Làn sóng mua bán và sáp nhập (M&A) ồ ạt các doanh nghiệp Việt của các công ty Nhật trong 1 thập kỷ qua? - V02

Lý giải nguyên nhân Mua bán và sáp nhập tại khu công nghiệp và Logistics ngày càng sôi động

Trong 6 tháng đầu năm 2021, hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) tại các khu công nghiệp và doanh nghiệp logistics tăng mạnh.

Đầu tiên, không thể phủ định rằng thị trường logistics và bất động sản công nghiệp ở Việt Nam đang ngày càng có tiềm năng, và sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Căng thẳng thương mại Mỹ – Trung leo thang cũng đã thúc đẩy xu hướng này, khi mà hàng loạt doanh nghiệp rời khỏi Trung Quốc và sang khu vực Đông Nam Á.

Đặc biệt hơn nữa, trong khu vực, Việt Nam đã nổi lên so với nhiều nền kinh tế khác, không chỉ bởi vị trí địa lý, mà còn về các chỉ số kinh tế vĩ mô chính như: tăng trưởng kinh tế cao liên tục, chi phí lao động cạnh tranh, ưu đãi thuế thuận lợi, môi trường chính trị ổn định và khu vực thương mại điện tử đang bùng nổ…

Ngoài ra, việc Việt Nam tham gia một số hiệp định thương mại tự do, và hàng loạt doanh nghiệp khổng lồ trong nhiều lĩnh vực chọn Việt Nam là những dấu hiệu cho thấy sự hấp dẫn của quốc gia về đầu tư và mở rộng kinh doanh. Từ đó, nhu cầu về các khu công nghiệp, cũng như hoạt động logistics tại đây lại càng lớn hơn nữa.

Ngay cả khi Chính phủ Nhật Bản triển khai chương trình Hỗ trợ đa dạng hóa chuỗi cung ứng ở nước ngoài trong giai đoạn dịch vừa rồi, nhằm khuyến khích các nhà sản xuất Nhật Bản chuyển cơ sở sản xuất ở nước ngoài tới Đông Nam Á hoặc trở về Nhật Bản, thì một nửa trong số danh sách các doanh nghiệp đang hoạt động ở Việt Nam.

Với tiềm năng như đã đề cập, các nhà đầu tư sẽ không ngần ngại tham gia vào thị trường bất động sản công nghiệp và logistics của Việt Nam, ngay cả trong thời kỳ đại dịch đi nữa. Chúng ta cũng đã thấy nhiều nhà đầu tư lớn trong nước, cũng như các nhà phát triển logistics nổi tiếng trên thế giới đã xuất hiện tại Việt Nam.

Vậy cách thức tiếp cận của họ là gì? Thực tế, mua bán và sáp nhập (M&A) từ lâu đã là một chiến dịch kinh doanh phổ biến đối với doanh nghiệp muốn mở rộng sang các thị trường mới. Và khi đến Việt Nam, thì xu hướng này thậm chí còn phổ biến hơn.

Lý do đơn giản là các đối tác nước ngoài của doanh nghiệp thường có nguồn lực về vốn, công nghệ và nhiều yếu tố khác… để đáp ứng nhu cầu trong kho bãi và logistics. Có thể thấy, các bên có thể tận dụng để khai thác hết tiềm năng của mình.

Làn sóng mua bán và sáp nhập (M&A) ồ ạt các doanh nghiệp Việt của các công ty Nhật trong 1 thập kỷ qua? - V03

Các lĩnh vực khác

Năm 2020 và nửa đầu năm 2021 chắc chắn là giai đoạn vô cùng khó khăn với làn sóng mới của dịch bệnh Covid-19. Các giao dịch đã sụt giảm ở mức nghiêm trọng, chủ yếu do môi trường kinh doanh vẫn còn nhiều bất định, kèm theo hạn chế đi lại.

Tuy nhiên, có một điểm sáng đáng khích lệ đó là Việt Nam vẫn tiếp tục được kỳ vọng là một trong những nền kinh tế có tốc độ phát triển nhanh nhất châu Á. Các thương vụ mua bán và sáp nhập (M&A) cũng đã thể hiện niềm tin của nhà đầu tư vào tiềm năng lâu dài của Việt Nam hậu đại dịch.

Các lĩnh vực công nghệ, chăm sóc sức khỏe và dịch vụ tài chính tương đối sôi động đối với các nhà hoạch định thương vụ. Covid-19 phần nào đã thúc đẩy nhu cầu của các dịch vụ số và công nghệ cơ bản.

Do đó, M&A, hay thường gọi là mua thay vì xây dựng (buy over build) đang là cách tiếp cận phổ biến của doanh nghiệp, nhằm nhanh chóng điều chỉnh theo “quy luật bình thường mới”.

Xu hướng này xảy ra không chỉ ở những “gã khổng lồ” công nghệ, mà còn cả những công ty phi công nghệ, hay những doanh nghiệp vừa và nhỏ, muốn mở rộng phạm vi hoạt động.

Một xu hướng mạnh mẽ nhất mà ai cũng chứng kiến thời gian qua chính là lĩnh vực fintech và thương mại điện tử. Khi hành vi của người tiêu dùng thay đổi, loạt startup trong lĩnh vực thanh toán số và thương mại điện tử đã huy động được hàng triệu USD từ các nhà đầu tư trên khắp thế giới.

Lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cũng không kém hấp dẫn trong mắt các nhà đầu tư, đặc biệt là ở các phân ngành như thiết bị bảo vệ cá nhân, dược phẩm… Phân khúc sản xuất cũng đang phát triển và sôi động nhờ nhiều công ty đa quốc gia chuyển cơ sở sản xuất từ Trung Quốc. Song nhóm doanh nghiệp này hiện đang ưu tiên đầu tư vào lĩnh vực xanh, hơn là mua bán và sáp nhập.

Nguồn: Cafebiz

Đăng ký nhận bản tin


    Các bài bài viết liên quan

    Xem thêm
    Khởi nghiệp Tin tức

    Kilo – startup TMĐT B2B – nhận đầu tư 5 triệu USD vòng Series A

    Kilo, nền tảng thương mại điện tử B2B có trụ sở tại Việt Nam, chuyên kết nối các nhà bán buôn với các doanh nghiệp…

    15/11/2021 • Kathy Trần
    Tin tức Chiến lược kinh doanh Doanh nhân Khởi nghiệp

    “Bà trùm trứng” Ba Huân – người phụ nữ chưa học hết lớp 5 lay động tập đoàn Hà Lan để mang về dây chuyền sản xuất gây tiếng vang khắp Đông Nam Á

    Có hẹn với bà Phạm Thị Huân – Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Trách nhiệm hữu hạn Ba Huân vào thời điểm…

    27/10/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Chuyển đổi số Khởi nghiệp

    The Models of DX: Các mô hình chuyển đổi số của Startup

    Trong những năm gần đây, khái niệm DX ( Digital Transformation: chuyển đổi số) được nhắc tới rất thường xuyên. DX với ý nghĩa là quá trình sử dụng các công nghệ để điều chỉnh các quy trình kinh doanh, văn hóa và trải nghiệm khách hàng. Không chỉ các công ty, tập đoàn lớn tham gia vào cuộc đua DX, mà cả các công ty khởi nghiệp startup cũng hiện diện, góp phẩn thúc đẩy quá trình chuyển đổi số này. Thực tế cho thấy đây là xu hướng không thể đảo ngược, đã và đang mang lại tính hiệu quả, hình thành cấu trúc kinh doanh mới bền vững cho nhiều lĩnh vực khác nhau. Chia sẻ rất hay của bạn Hoàng Thị Kim Dung, Ventures Capitalist at Genesia Ventures Japan về chủ đề này.

    26/10/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Khởi nghiệp M&A / Gọi vốn đầu tư

    5 mục điều khoản quan trọng trong mọi hợp đồng đầu tư startup

    Chặng cuối của trao đổi / thương thảo giữa startup và nhà đầu tư quan tâm là hợp đồng đầu tư. Tuy nhiên, nhiều nhà sáng lập và cả nhà đầu tư đều lúng túng để thực sự hiểu các điều khoản hợp đồng đầu tư. Do đó, các bên mất rất nhiều thời gian cho việc hiểu, rồi review hợp đồng, từ đó tiến hành thương lượng và hoàn tất chỉnh sửa hợp đồng lần cuối trước khi đồng ý kí kết.

    25/10/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Phân tích Thị trường

    Giải mã thời hoàng kim giữa dịch bệnh và điều tạo nên thay đổi của hệ thống ngân hàng sau 10 năm

    Năm 2011, khủng hoảng ngân hàng xảy ra và bùng phát kể từ vụ bắt bầu Kiên năm 2012. Mười năm sau, thay vì có…

    20/10/2021 • Babuki JSC
    M&A / Gọi vốn đầu tư Case study Tin tức

    NUỐT CÁ LỚN: thương vụ M&A 67 tỷ đô, lớn nhất trong lịch sử công nghệ giữa Dell và EMC

    “Canh bạc” M&A kinh điển của Dell khiến giới công nghệ toàn cầu ngả mũ: Đi vay 48,6 tỷ USD để “nuốt cá lớn” EMC, cứu công ty khỏi cuộc thoái trào máy PC

    06/10/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Doanh nhân Khởi nghiệp

    Những điều khiến Elon Musk trở nên khác biệt

    Một tay chống đỡ Tesla và SpaceX trước bờ vực phá sản, Elon Musk từ kẻ bị xem là điên rồ thành người đầu tiên…

    04/10/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Khởi nghiệp

    Không phải Elon Musk, đây là 2 nhà sáng lập thật sự của Tesla

    Tesla hiện là hãng xe giá trị nhất thế giới với vốn hóa thị trường hơn 1.000 tỷ USD. Thành công của công ty này…

    27/09/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Khởi nghiệp

    3 Điều nhà sáng lập nên TRÁNH làm để phát triển startup giai đoạn đầu ở Việt Nam

    “Những nhà sáng lập thành công nhất đơn giản là họ biết khi nào nói KHÔNG” ( Nguyên văn: The most successful founders simply know when to say “no”). Vậy cần nói KHÔNG với những việc gì, khi nào? Có rất nhiều câu trả lời chung cho mọi nhà sáng lập nhưng mình muốn chọn lọc ra những việc mà thực sự có ý nghĩa tham khảo nhất dành riêng cho các nhà khởi nghiệp ở Việt Nam, dựa trên nhiều nguồn tham khảo từ những nhà đầu tư kinh nghiệm lâu năm am hiểu về Việt Nam, lời khuyên dành cho nhà sáng lập từ các legendary trong làng đầu tư thế giới, hay cuốn sách “Khoa học khởi nghiệp” (Startup Science 起業の科学 của Masa Tadokoro),… Dưới đây mình xin phép được tổng hợp 3 điều nhà sáng lập nên TRÁNH làm để tập trung vào những thứ quan trọng nhất cho phát triển công ty của mình ở giai đoạn đầu:

    26/09/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Chuyển đổi số Khởi nghiệp

    Hierarchy of Marketplace Framework – Hệ thống cấp bậc của mô hình kinh doanh nền tảng

    Đây là bài viết của cô Sarah Tavel- General Partner của quỹ đầu tư BenchMark, một trong những quỹ đầu tư hàng đầu thế giới,…

    26/09/2021 • Babuki JSC
    bool(false)