Đăng bởi Babuki JSC vào 19/01/2022

Trong nhiều năm trở lại đây, khi các doanh nghiệp toàn cầu bắt đầu tìm cách đa dạng hóa và kết nối chuỗi cung ứng của mình nhằm mục đích giảm sự phụ thuộc vào một quốc gia duy nhất, Việt Nam đã trở thành điểm đến hàng đầu để đầu tư vào lĩnh vực sản xuất do có lợi thế vị trí chiến lược, vận chuyển, nguồn lao động dồi dào và chi phí sản xuất tối ưu.

So với các quốc gia Đông Nam Á, Việt Nam có nhiều lợi thế hơn khi sở hữu cảng hàng không quốc tế, tuyến đường sắt mở rộng tạo thuận lợi cho dòng chảy sản xuất và vận tải.

nang-luc-san-xuat-la-chia-khoa-cho-su-tang-truong-kinh-te-viet-nam-anh-2

Mạng lưới đường bộ, đường thuỷ và đường hàng không tạo thuận lợi cho sự tăng trưởng của kinh tế Việt Nam (Ảnh: itlvn)

Năm 2020, lĩnh vực chế biến và chế tạo tiếp tục dẫn đầu về vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của cả nước, chiếm 58,2% tổng vốn đầu tư. Với sự đóng góp đáng kể đó, nền kinh tế Việt Nam được dự báo sẽ lấy lại “phong độ” và đạt mức tăng trưởng GDP từ 6 đến 6,5 phần trăm vào năm 2022.

Tuy nhiên đến giai đoạn năm 2020-2021, do ảnh hưởng từ đại dịch COVID-19, lĩnh vực sản xuất phải hứng chịu nhiều hậu quả nặng nề, đặc biệt là sự gián đoạn chuỗi cung ứng. Việc đóng cửa kinh doanh tạm thời do lệnh giãn cách xã hội, giao thông khó khăn và thiếu hụt lao động đều là nguyên nhân khiến cho sản lượng sản xuất của Việt Nam sụt giảm mạnh trong giai đoạn này.

Đại dịch khiến cho các ngành sản xuất gặp nhiều rào cản như giá đầu vào tăng, thiếu nguyên liệu thô, thiếu năng lực vận chuyển và các vấn đề về vận tải. Tuy nhiên, sau khi lệnh giãn cách toàn xã hội được dỡ bỏ, hoạt động kinh doanh tại Việt Nam có dấu hiệu nhộn nhịp trở lại, mang đến nhiều hy vọng tích cực cho quá trình hồi phục nền kinh tế sắp tới.

Theo báo cáo của IHS Markit, chỉ số nhà quản lý mua hàng (PMI) trong lĩnh vực sản xuất của Việt Nam đã tăng lên 52,2 trong tháng 11/2021 (so với tháng 10, con số này là 52,1). Nguyên nhân phần lớn được cho là do số lượng đơn đặt hàng mới cao hơn, cộng thêm đó là các ưu đãi từ phía Chính Phủ (Điểm PMI trên 50 trở lên là dấu hiệu mở rộng trong lĩnh vực sản xuất).

Các động lực sản xuất chính

Sự tăng trưởng của ngành công nghiệp sản xuất tại Việt Nam được cho là xuất phát từ một số yếu tố. Thứ nhất, Việt Nam vốn được biết đến là một quốc gia có nguồn nhân công dồi dào và giá cạnh tranh. Trung bình, chi phí lao động Việt Nam đang ở mức 2,99 USD (68,000 đồng/giờ). Con số này chỉ bằng một nửa so với lao động Trung Quốc (6,5 USD tương đương 148.000 đồng/giờ). Với nguồn nhân công rẻ, Việt Nam trở thành điểm đến đầu tư và xây dựng nhà máy sản xuất hấp dẫn, giúp các tập đoàn đa quốc gia tận dụng chi phí nhân công hiệu quả..

Thứ hai, lực lượng lao động tại Việt Nam tương đối lớn, có trình độ học vấn tốt. Chính Phủ Việt Nam cũng ra sức hỗ trợ cho lao động nước nhà bằng cách cung cấp nhiều khóa đào tạo và giáo dục nghề nghiệp khác nhau để có thể cạnh tranh với lao động của các quốc gia khác.

Với tình trạng thiếu lao động hiện nay và thiếu công nhân lành nghề trong các ngành cụ thể như CNTT, Chính Phủ đã đưa ra các chiến lược và chương trình đào tạo bổ sung hiệu quả. Cụ thể, Chính Phủ đã phê duyệt một số chiến lược phát triển như chiến lược Giáo dục nghề nghiệp 2021-2030 và ban hành Quyết định 17 về hỗ trợ đào tạo nghề. Điều này đã cho thấy cam kết của Việt Nam trong việc nâng cao hiệu quả đào tạo và giáo dục cho thị trường lao động.

Bên cạnh đó, nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) được ký kết như Hiệp định Thương mại Tự do EU-Việt Nam (EVFTA), Hiệp định Thương mại Tự do Anh-Việt (UKVFTA) và Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), cũng góp phần làm tăng khả năng cạnh tranh của Việt Nam với tư cách là một trung tâm xuất khẩu sản xuất giá rẻ.

nang-luc-san-xuat-la-chia-khoa-cho-su-tang-truong-kinh-te-viet-nam-anh-4

Các hiệp định như EVFTA giúp Việt Nam tăng khả năng cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Việc ký kết các hiệp định thương mại cho phép Việt Nam tận dụng lợi thế của việc cắt giảm thuế quan, cả trong Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) và với EU và Hoa Kỳ để thu hút các công ty xuất khẩu sản xuất tại Việt Nam và xuất khẩu sang các đối tác ngoài ASEAN.

Ngoài ra, hậu quả từ cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung cũng mang đến cho Việt Nam nhiều lợi thế. Đặc biệt, việc Mỹ đặt ra mức thuế cao hơn đối với một loạt mặt hàng xuất khẩu của Trung Quốc đã thúc đẩy các nhà sản xuất chuyển hướng sản xuất ra khỏi Trung Quốc để hướng tới các trung tâm thay thế như Việt Nam.

Mặc dù hiện tại Việt Nam đã trở thành một trong những điểm sản xuất linh hoạt và tiết kiệm chi phí, trong tương lai, Việt Nam vẫn cần phát triển hơn nữa để có thể tận dụng hết năng lực sản xuất của mình.

Các biện pháp khuyến khích sản xuất từ Chính Phủ

Nhằm nâng cao năng lực sản xuất, mới đây Chính Phủ Việt Nam đã ban hành Nghị định số 57/2021 / NĐ-CP (Nghị định 57) về việc hỗ trợ các ngành công nghiệp liên quan đến lĩnh vực cung cấp nguyên liệu, phụ tùng, linh kiện cho các ngành sản xuất như công nghiệp cơ khí điện tử, dệt may, da, và các ngành công nghiệp da giày, công nghiệp công nghệ cao và công nghiệp ô tô.

Nghị định khi đưa vào áp dụng sẽ giúp doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi đại dịch giảm một phần gánh nặng về thuế để đầu tư chi phí hiệu quả hơn cho các hoạt động kinh doanh khác. bị ảnh hưởng bởi đại dịch. Bên cạnh đó, Nghị định cũng góp phần củng cố niềm tin vào những nỗ lực của Chính phủ trong việc cải cách cơ chế và chính sách thuế, từ đó thúc đẩy một môi trường kinh doanh thuận lợi hơn ở Việt Nam.

Theo Nghị quyết số 115 / NQ-CP năm 2020, Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2025, các doanh nghiệp Việt Nam có thể sản xuất các sản phẩm thuộc ngành công nghiệp hỗ trợ có năng lực cạnh tranh cao, đáp ứng 45% nhu cầu thiết yếu của sản xuất trong nước. và tiêu dùng.

Hơn nữa, Việt Nam cũng đã ban hành một số ưu đãi về thuế và miễn thuế đối với các dự án sản xuất dưới hình thức thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), đối với các dự án đầu tư lớn có quy mô vốn trên 6 nghìn tỷ đồng (264 triệu USD) cũng như các ưu đãi trong các khu công nghệ cao, các khu công nghiệp nhất định và các địa bàn kinh tế – xã hội khó khăn. Ngoài ra, các  lĩnh vực công nghệ cao, dệt may, CNTT, lắp ráp ô tô, v.v cũng được hưởng nhiều ưu đãi đáng kể.

Các ngành công nghiệp chính thúc đẩy sản xuất

Hàng may mặc, dệt may và giày dép

Ngành dệt may Việt Nam đã có bước phát triển mạnh mẽ và ngày càng đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế đất nước, đưa Việt Nam trở thành nước xuất khẩu hàng may mặc lớn thứ 4 trên thị trường thế giới chỉ sau Trung Quốc và EU.

Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), trong chín tháng đầu năm 2021, tổng giá trị xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam ước tính đạt 29 tỷ USD, tăng 13,2% so với cùng kỳ năm 2020.

VITAS cũng dự đoán rằng trong năm 2022, khi sản xuất dần trở lại bình thường, ngành sẽ đạt giá trị xuất khẩu trong khoảng từ 39 tỷ đến 42 tỷ USD.

Việt Nam đã phát triển trở thành nhà cung cấp giày dép và may mặc lớn thứ hai cho Mỹ sau Trung Quốc. Đây cũng là một trong những trung tâm sản xuất quan trọng của châu Á và sản xuất hàng hóa cho một số thương hiệu phương Tây lớn nhất về công nghệ, hàng may mặc và đồ thể thao.

Ví dụ điển hình nhất đến từ Nike với hơn 200 nhà máy sản xuất tại Việt Nam. Với hãng Adidas, Việt Nam là quốc gia đứng thứ hai về số lượng nhà máy sản xuất với con số 76 nhà máy tính đến thời điểm hiện tại. Theo thống kê, cả Nike và Adidas đều sản xuất các sản phẩm cốt lõi của họ ở Việt Nam nhiều hơn ở Trung Quốc.

nang-luc-san-xuat-la-chia-khoa-cho-su-tang-truong-kinh-te-viet-nam-anh-5

Việt Nam đã trở thành nhà cung cấp giày dép và may mặc lớn thứ hai cho Mỹ (Ảnh: Internet)

Sau khi bị ảnh hưởng bởi COVID-19, Chính Phủ đã quan tâm nhiều hơn đến việc đẩy nhanh sự phục hồi của lĩnh vực sản xuất. Theo đó, Bộ Công Thương đã xây dựng kế hoạch tháo gỡ khó khăn và hỗ trợ hết mức nhằm khuyến khích các nhà máy hoạt động trở lại và tận dụng các đơn hàng cho thị trường châu  Âu và Mỹ.

Trong khi đó, sự gián đoạn giao thương ở khu vực biên giới Trung Quốc – Việt Nam do các biện pháp ngăn chặn của Trung Quốc, Bộ Công Thương đề nghị các công ty xem xét các phương tiện vận tải khác ngoài vận tải đường bộ như mạng lưới đường sắt.

Để giảm bớt tắc nghẽn, việc vận chuyển hàng hóa có thể chuyển hướng sang phương án vận chuyển bằng đường hàng hải và phân bổ các tuyến đường thương mại đến các tỉnh khác để giảm bớt tắc nghẽn. Bộ Công Thương cũng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện chiến lược phát triển ngành dệt may, da giày đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035 và xây dựng chương trình phát triển bền vững các ngành đến năm 2030.

So với nhiều đối thủ cạnh tranh, ngành dệt may Việt Nam có những lợi thế nhất định về chất lượng sản phẩm, kỹ thuật, khả năng đáp ứng các yêu cầu khắt khe về lao động và đặc biệt là các ưu đãi thuế quan từ các hiệp định FTA. Nhìn chung, ngành dệt may Việt Nam có thể phục hồi lâu hơn nhưng sẽ ổn định hơn với nhiều cơ hội cho các nhà đầu tư nước ngoài.

Thiết bị điện và điện tử

Mặc dù phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây, ngành công nghiệp điện tử của Việt Nam vẫn bị tụt hậu so với thị trường toàn cầu do chưa có thành tựu đột phá để cạnh tranh trong lĩnh vực công nghệ. Tuy nhiên, Chính Phủ Việt Nam với mong muốn thay đổi tình hình đã ra sức thu hút các ngành công nghệ cao để phát triển và thúc đẩy ngành này hơn nữa.

Trong giai đoạn 2020-2021, ngành công nghệ điện tử hầu hết tập trung vào việc thu hút các khoản đầu tư lớn từ các tập đoàn đa quốc gia, đặc biệt Hàn Quốc và Nhật Bản. Trong 8 tháng đầu năm 2021, các dự án FDI trong lĩnh vực sản xuất điện tử chiếm 95% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành, với tổng cộng 33 dự án điện được cấp phép và tổng vốn đăng ký trên 1,7 tỷ USD.

Foxconn, nhà cung cấp chính cho Apple, cho đến nay đã đầu tư vào Việt Nam 1,5 tỷ USD vào năm 2020 và tăng vốn đầu tư thêm 700 triệu USD đồng thời tuyển dụng thêm 10.000 lao động địa phương vào năm 2021.

Tuy nhiên, Việt Nam vẫn chưa có được nguồn lực cần thiết và lực lượng lao động có tay nghề cao trong lĩnh vực này. Đối với ngành thiết bị điện tử, tay nghề lao động Việt Nam hiện đang dừng lại ở việc lắp ráp và gia công sản xuất đơn giản.

Các địa điểm sản xuất chính

Hoạt động sản xuất của Việt Nam tập trung ở bốn vùng kinh tế trọng điểm (KERs), bao gồm Bắc Bộ, Trung Bộ, Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. Tùy vào lợi thế hiện có mà từng khu vực sẽ thu hút các lĩnh vực sản xuất khác nhau, đặc biệt về nguồn lao động, cơ cấu công nghiệp và cơ sở hạ tầng.

Vùng kinh tế trọng điểm miền Bắc bao gồm 7 tỉnh thành là Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Hải Dương và Hưng Yên. Các doanh nghiệp FDI ở các tỉnh này hiện đang chiếm hơn 80% tổng kim ngạch xuất khẩu của khu vực.

Các tỉnh miền Bắc chủ yếu tập trung vào các ngành công nghiệp sản xuất nặng, dầu khí và công nghệ cao như sản xuất ô tô, đặc biệt khu vực đồng bằng sông Hồng sẽ tập trung hơn vào sản xuất các thiết bị, linh kiện điện tử.

nang-luc-san-xuat-la-chia-khoa-cho-su-tang-truong-kinh-te-viet-nam-anh-7

Nhà máy Samsung tại Bắc Ninh (Ảnh: Samsung)

Tập đoàn Samsung – một trong những doanh nghiệp có cơ sở sản xuất lớn nhất tại Việt Nam cũng đang tập trung phân phối các sản phẩm điện thoại di động và máy tính bảng tại khu vực miền Bắc. Năm 2022, Samsung đang có kế hoạch chuyển các hoạt động R&D chính của mình về phía Tây Hà Nội với tham vọng biến Việt Nam trở thành trung tâm R&D lớn nhất Đông Nam Á.

Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung bao gồm thành phố Đà Nẵng, Thừa Thiên-Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi và Bình Định là điểm hấp dẫn về kinh tế biển và nông nghiệp. Ngành chế biến thực phẩm, đồ uống và thức ăn chăn nuôi tập trung ở khu vực này nhiều hơn so với miền Bắc và miền Nam. Trên thực tế, trong những năm gần đây, Đà Nẵng nổi lên như một trung tâm về thủy sản, chế biến thực phẩm, công nghệ thông tin và sản xuất.

Trong khi đó, vùng kinh tế trọng điểm miền Nam có phạm vi sản xuất và dịch vụ đa dạng hơn miền Bắc. Khu vực bao gồm các tỉnh Bình Dương, Tây Ninh, Long An, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu và Thành phố Hồ Chí Minh. Các ngành công nghiệp dệt may và dệt may tập trung ở miền Nam với Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những nhà sản xuất hàng may mặc lớn nhất cả nước. Trong số 6.000 nhà máy trên toàn quốc, hơn 70% được đặt tại hoặc gần Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Thách thức và cơ hội

Mặc dù chịu ảnh hưởng từ đại COVID-19, Việt Nam vẫn được coi là trung tâm sản xuất chủ chốt và kỳ vọng phát triển hơn trong tương lai. Tuy nhiên để gỡ bỏ hoàn toàn các rào cản về chuỗi cung ứng, Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Chẳng hạn như về quy mô lực lượng lao động hiện có ở Việt Nam đang ở khoảng 56 triệu người, ít hơn gần 14 lần so với Trung Quốc.

Một số rào cản khác đến từ chính quyền địa phương như việc lãng phí thời gian để phê duyệt cho những dự án lạc hậu và không còn hiệu quả. Hơn nữa, các quy định về môi trường pháp lý, hạn chế về quyền sử dụng đất cũng còn tồn tại nhiều bất cập.

Do đó, các nhà đầu tư nên cẩn trọng hơn trong quá trình nghiên cứu thị trường địa phương để có thể đưa ra những kế hoạch xây dựng sản xuất hiệu quả nhất trong thời gian sắp tới.

Babuki tổng hợp, biên dịch & hiệu đính, theo Vietnam Briefing

Đăng ký nhận bản tin


    Các bài bài viết liên quan

    Xem thêm
    Phân tích Thị trường Kinh tế vĩ mô

    Xuất khẩu thuỷ sản: triển vọng tích cực và thách thức không nhỏ

    Việc tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do FTA sẽ mang đến nhiều cơ hội cho xuất khẩu thủy sản, kèm theo đó là nhiều thách thức mà ngành này phải đối mặt.

    20/02/2022 • Babuki JSC
    Phân tích Thị trường Chuyển đổi số

    Ví điện tử Việt Nam tiếp tục thống lĩnh thị trường nội địa

    Các doanh nghiệp ví điện tử Việt Nam đang không ngừng phát triển và mở rộng hợp tác để gia tăng sự hiện diện trên thị trường.

    17/02/2022 • Babuki JSC
    Kinh tế vĩ mô Phân tích Thị trường

    Việt Nam được dự báo là nền kinh tế Internet phát triển nhanh nhất Đông Nam Á

    Việt Nam vẫn là nền kinh tế internet tăng trưởng mạnh, thu hút các nguồn đầu tư nước ngoài vào thị trường kỹ thuật số.

    04/02/2022 • Babuki JSC
    M&A / Gọi vốn đầu tư Phân tích Thị trường

    IPO tại nước ngoài: thời cơ vàng cho doanh nghiệp Việt Nam

    Thời điểm hiện tại chính là “thời cơ vàng” để các doanh nghiệp Việt Nam tính đến việc IPO ra nước ngoài, tuy nhiên vẫn còn những rào cản về mặt pháp lý và cơ chế hoạt động.

    04/02/2022 • Babuki JSC
    Kinh tế vĩ mô Phân tích Thị trường

    Nhìn lại kinh tế Việt Nam 2021 và tầm nhìn năm 2022

    Hầu hết các ngân hàng và tổ chức quốc tế vẫn duy trì tâm lý lạc quan với kinh tế Việt Nam, hướng đến sự tăng trưởng GDP tích cực trong tương lai gần.

    20/01/2022 • Babuki JSC
    Phân tích Thị trường M&A / Gọi vốn đầu tư

    Vì sao các nhà đầu tư lạc quan về kinh tế Việt Nam khi mở cửa trở lại?

    Bài viết đánh giá tổng quan về cơ hội, thách thức và triển vọng trong tương lai của nền kinh tế Việt Nam khi mở cửa trở lại.

    19/01/2022 • Babuki JSC
    M&A / Gọi vốn đầu tư Phân tích Thị trường Tài chính / Quản trị doanh nghiệp

    Xu hướng đầu tư tạo tác động ở Đông Nam Á

    Thị trường đầu tư tác động của khu vực chủ yếu xoay quanh các lĩnh vực bao gồm dịch vụ tài chính, năng lượng và sản xuất. Cùng với nhau, các lĩnh vực này chiếm 82% tổng vốn triển khai trong khu vực và 63% tổng số thương vụ.

    29/12/2021 • Babuki JSC
    M&A / Gọi vốn đầu tư Phân tích Thị trường Tin tức

    M&A tại Việt Nam đạt kỷ lục mới năm 2021, dự kiến vượt con số 3,9 tỷ USD của năm 2020

    Số lượng giao dịch trong năm 2020 đạt mức cao kỷ lục (kể từ 2006) và đà này tiếp tục kéo dài trong ba quý đầu năm 2021 — tổng số 41 giao dịch được công bố, bằng với con số của Q1-Q3 2020.

    13/12/2021 • Babuki JSC
    Bán lẻ / Ecommerce Phân tích Thị trường

    Shopee sẽ vượt Alibaba trong kinh doanh thương mại điện tử quốc tế vào năm 2022?

    Công ty mẹ của Shopee, Sea Ltd, đã công bố doanh thu tăng hơn 160% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, đối thủ chính của họ, Alibaba, báo cáo mức tăng trưởng mạnh mẽ nhưng nhỏ hơn đáng kể: 54%.

    24/08/2021 • Babuki JSC
    Phân tích Thị trường Nhà hàng / Cafe

    Thị trường giao đồ ăn trực tuyến tại Việt Nam

    Doanh thu thị trường giao đồ ăn trực tuyến Việt Nam năm 2018 là 148 triệu USD và có tốc độ tăng trưởng trung bình 28.5%/ năm. Trong đó, doanh thu từ mảng Restaurant – to – Consumer Delivery khoảng 117 triệu USD ( chiếm 79%) và doanh thu của Platform – to – Consumer Delivery khoảng 32 triệu USD (chiếm 21%). Doanh thu năm 2023 ước tính có thể lên tới 449 triệu USD.

    19/08/2021 • Babuki JSC