Đăng bởi Babuki JSC vào 22/07/2021

Quy mô thị trường dịch vụ gọi xe (ride hailing) của Việt Nam có thể đạt 4 tỷ USD vào năm 2024, trong khi thị trường này được dự báo sẽ tăng trưởng với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 16% từ năm 2020 đến năm 2025. Thị trường dịch vụ gọi xe đã chứng kiến ​​sự gia tăng nhu cầu của người tiêu dùng, những đơn vị mới gia nhập thị trường, và các sản phẩm sáng tạo trong những năm gần đây.

Ngoài ra, vì ngành công nghiệp này còn tương đối non trẻ nên triển vọng các quy định liên quan còn liên tục tiến triển. Các đơn vị nước ngoài có sự hiện diện mạnh mẽ trên thị trường và nhiều công ty đang hoạt động, đang mở rộng sang các dịch vụ kết hợp như giao đồ ăn, cho thuê dịch vụ và dịch vụ mua sắm.

Dịch vụ gọi xe (Ride-hailing) kết nối người tiêu dùng với tài xế nhằm mục đích cung cấp dịch vụ vận tải dựa trên các hợp đồng ngắn hạn, hoạt động thông qua các giao diện kỹ thuật số như ứng dụng dành cho thiết bị di động.

Các ứng dụng này giúp giảm chi phí tìm kiếm cho người tiêu dùng, những người hiện dành ít thời gian hơn để tìm nhà cung cấp dịch vụ và đồng ý ở mức giá đề xuất. Tương tự như các ngành khác trong nền kinh tế kỹ thuật số, dịch vụ gọi xe là một hoạt động kinh doanh dựa trên mạng lưới; các công ty được hưởng lợi từ khả năng thiết lập và kết nối mạng lưới người tiêu dùng và tài xế. Giá trị cho người tiêu dùng được tạo ra bởi chất lượng sản phẩm, tính dễ sử dụng và sự đổi mới trong thanh toán (ngân hàng) kỹ thuật số. Trong đó, ví điện tử là một thành phần quan trọng của nhiều dịch vụ gọi xe.

Thị trường dịch vụ gọi xe (ride hailing) Việt Nam - V01

Các yếu tố thúc đẩy chính

Nhiều yếu tố góp phần vào sự phát triển của ngành dịch vụ gọi xe của Việt Nam. Trong số này, sự thâm nhập internet và các dịch vụ tài chính kỹ thuật số là đáng kể nhất.

Năm 2015, tỷ lệ truy cập Internet của cả nước là 45%; đến năm 2019, con số này đã tăng lên 69%. Riêng khu vực thành thị, phần lớn dân cư sử dụng internet.

Tốc độ tăng trưởng hiện tại cho thấy rằng đến năm 2023 có thể có 75 triệu người sử dụng Internet trong cả nước. Ngoài ra, khoảng 80% dân số được ước tính đang sử dụng điện thoại thông minh, một yếu tố chính của triển vọng nhu cầu đối với các ứng dụng gọi xe.

Dịch vụ gọi xe như một ngành được đặt trong bối cảnh nền kinh tế kỹ thuật số rộng lớn hơn. Điều này có nghĩa là khả năng nền kinh tế kỹ thuật số của Việt Nam cung cấp các dịch vụ ngân hàng kỹ thuật số là chìa khóa cho tiềm năng đổi mới của ngành. Nhiều công ty cung cấp dịch vụ gọi xe có các ưu đãi và chiến lược dựa trên thành công của ví điện tử như MoMo, Moca và ZaloPay, những đơn vị kiểm soát tổng cộng 90% thị trường ví điện tử.

Ngoài ra, 15 triệu người đã chọn sử dụng các dịch vụ ngân hàng kỹ thuật số trong thời gian bị giãn cách vì COVID-19. Điều này cho thấy sự thay đổi đối với các giao dịch không dùng tiền mặt trong nền kinh tế nói chung và trong các ngành kỹ thuật số như dịch vụ gọi xe nói riêng.

Thị trường dịch vụ gọi xe của Việt Nam: 2 chuyển dịch chính

Bối cảnh cạnh tranh đang phát triển

Với lợi thế là đơn vị tiên phong, một trong những công ty đầu tiên cung cấp dịch vụ gọi xe , Grab đang thống trị thị trường dịch vụ gọi xe tại Việt Nam. Vào năm 2014, Grab là công ty đầu tiên giới thiệu dịch vụ gọi xe máy dựa trên ứng dụng. Trong sáu tháng đầu năm 2020, Grab đã hoàn thành 62 triệu chuyến xe.

Thị trường dịch vụ gọi xe (ride hailing) Việt Nam - V02

Con số này chiếm 75% tổng thị trường dịch vụ gọi xe. Vị thế này đặc biệt mạnh ở các trung tâm đô thị lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, nơi Grab lần lượt chiếm lĩnh 44% và 82% thị trường. Trên thị trường, nền tảng gọi xe Be (Việt Nam) và Gojek (Indonesia) là những đối thủ cạnh tranh chính.

Gần đây, đã có những cuộc thảo luận xoay quanh khả năng mua bán và sáp nhập giữa Grab và Gojek. Tác động có khả năng xảy ra nhất của việc hợp nhất có thể là tăng sức mạnh thị trường của đơn vị được sáp nhập bên cạnh tác động đến người tiêu dùng và người lái xe.

Việc Grab mua lại các hoạt động ở Đông Nam Á của Uber trước đây được nhìn nhận là tiêu cực bởi các cơ quan quản lý ở Việt Nam, Singapore và Philippines do tác động tiêu cực đến giá tiêu dùng, mức phí dành cho tài xế lái xe và mức độ cạnh tranh trên thị trường.

Nhiều khả năng kế hoạch sáp nhập hiện tại gặp phải những rào cản pháp lý tương tự ở Việt Nam. Đặc biệt, kết quả sẽ phụ thuộc vào cách thức các nhà quản lý lựa chọn để giải thích tác động của việc sáp nhập đối với mức độ cạnh tranh trên thị trường, nhất là vì Grab đã có sức mạnh chi phối thị trường đáng kể, điều này làm tăng nỗi ám ảnh về sự tập trung quyền lực chi phối thị trường dịch vụ gọi xe.

Mặc dù cả hai công ty đều thuộc sở hữu nước ngoài, các cơ quan chức năng của Việt Nam có thể can thiệp nếu kết quả ảnh hưởng đến thị trường Việt Nam. Từ quan điểm của công ty, các lập luận phản bác cho việc sáp nhập có thể phù hợp ở khía cạnh hợp lực trong các thị trường khác như giao đồ ăn và thanh toán kỹ thuật số, những thị trường bên cạnh thị trường dịch vụ gọi xe.

Trong phạm vi ngành nói chung, khả năng cạnh tranh gia tăng cao trong ngắn hạn. Trong hai năm qua, nhiều công ty cả trong nước và nước ngoài đã tham gia vào thị trường dịch vụ gọi xe. Ví dụ, Aber, FastGo và Be Group JSC đều đã tung ra các ứng dụng gọi xe bằng xe máy. Russia’s InDriver cũng gia nhập thị trường vào năm 2020. Nhiều công ty khởi nghiệp Việt Nam cũng hoạt động trên thị trường này.

Những đơn vị mới tham gia vào thị trường dịch vụ gọi xe đã tập trung vào sự khác biệt hóa sản phẩm và các chương trình khuyến mại để thu hút người tiêu dùng cũng như tài xế. Ví dụ: FastGo cung cấp bảo hiểm sức khỏe và trộm cắp cho tài xế và đầu tư vào một chương trình đào tạo lái xe nghiêm ngặt nhằm thu hút người tiêu dùng dựa trên trải nghiệm tiêu dùng tốt hơn. Tương tự, ViApp đã dựa trên giá thầu cạnh tranh để giảm giá.

Khi quy mô và tốc độ tăng trưởng của thị trường dịch vụ gọi xe mở rộng theo cấp số nhân, có khả năng những đơn vị mới tham gia sẽ cố gắng thách thức vị trí thống trị của các công ty đã có tên tuổi thông qua giá thành (pricing), đổi mới sản phẩm và thưởng cho gia nhập mạng lưới.

Mở rộng nội bộ của các công ty đã thành lập

Chiến lược quan trọng nhất được thực hiện bởi các công ty đang hoạt động trên thị trường để bảo vệ vị thế của họ trong ngành là mở rộng sang các dịch vụ liên quan như giao đồ ăn, giao hàng trọn gói và dịch vụ mua sắm. Ví dụ, vào năm 2020, Grab Việt Nam đã công bố dịch vụ mua sắm cũng như dịch vụ ‘tài xế cho thuê’. GoJek hiện có 80.000 quán ăn đối tác.

Nền kinh tế kỹ thuật số đang lên của Việt Nam mang đến cơ hội sinh lợi cho các công ty dịch vụ gọi xe mở rộng sang các ngành kỹ thuật số khác đồng thời tối ưu hóa các khoản đầu tư của họ vào cơ sở hạ tầng kỹ thuật số như ứng dụng và ví điện tử.

Chiến lược này được thúc đẩy bởi niềm tin rằng các lợi thế cạnh tranh được xác định chủ yếu bởi mạng lưới người tiêu dùng. Do đó, nếu các sản phẩm và dịch vụ bổ sung được cung cấp, mạng lưới người tiêu dùng có thể sẽ được mở rộng. Điều này lại làm tăng chi phí chuyển đổi của người tiêu dùng và khiến những đơn vị mới tham gia khó đạt được mục tiêu mạng lưới của họ.

Thị trường dịch vụ gọi xe (ride hailing) Việt Nam - V03

Triển vọng về quy định

Tại Việt Nam, câu hỏi chính xung quanh quy định về dịch vụ gọi xe tập trung vào việc phân loại doanh nghiệp. Việc phân loại ban đầu của các công ty này là “công ty vận tải” đã vấp phải một lập luận phản đối pháp lý cho rằng vì những chiếc xe không thuộc sở hữu của công ty và công ty không có ‘quyền lợi hợp đồng’ với người dùng, nên việc phân loại này không chính xác.

Do đó, ban đầu trong hai năm 2014 và 2015, các công ty này hoạt động như một công ty công nghệ. Việc phân loại này đã thu hẹp phạm vi tuân thủ pháp luật. Ví dụ, tồn tại sự chênh lệch về thuế giữa các công ty công nghệ và các công ty vận tải được cho là tạo ra sự không công bằng trong cạnh tranh.

Vào năm 2020, một nghị định về thuế được ban hành đã phân loại dịch vụ gọi xe là hoạt động kinh doanh vận tải. Điều này cũng có nghĩa là nghĩa vụ thuế đã được mở rộng cho toàn bộ việc cung cấp dịch vụ. Đáp lại, Grab đã giảm tỷ lệ phí của các tài xế bên cạnh việc tăng phí người dùng lên 5 – 6% trong nỗ lực bảo vệ doanh thu. Điều này làm dấy lên các cuộc biểu tình chống lại công ty vào tháng 12 năm 2020. GoJek cũng thông báo một quyết định tương tự khi tăng tỷ lệ phí tài xế lên 27% và tăng phí người dùng thêm 8 – 10%. Những xu hướng như vậy đã gây ra sự phản đối của cả người tiêu dùng và lái xe

Do đó, việc phân loại lại các công ty dịch vụ gọi xe thành các công ty vận tải đã làm tăng mức thuế đối với các công ty hiện đang phải đánh đổi giữa việc tăng phí sử dụng hoặc giảm phí lái xe để bảo vệ doanh thu.

Đặc biệt, mối quan hệ tài chính giữa các công ty và tài xế hiện đang được giám sát chặt chẽ. Ví dụ của Grab đã tạo tiền lệ mạnh mẽ cho thấy những quyết định này có khả năng ảnh hưởng như thế nào đến khả năng thu hút, giữ chân và mở rộng mạng lưới tài xế của công ty.

Nguồn: Vietnam-briefing

Babuki lược dịch và hiệu đính

Đăng ký nhận bản tin


    Các bài bài viết liên quan

    Xem thêm
    Tin tức Phân tích Thị trường

    Đằng sau việc các ngân hàng buông mảng tài chính tiêu dùng

    Ngày 25-8-2021, Ngân hàng SHB đã công bố việc chuyện nhượng 100% vốn tại SHB Finance, một công ty tài chính tiêu dùng, cho Ngân…

    06/09/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Chuyển đổi số Phân tích Thị trường

    Đưa bảo hiểm lên chợ online, vẫn là thử nghiệm

    Bán bảo hiểm qua các nền tảng phi truyền thống như các trang thương mại điện tử đang từng bước được “nâng cấp”, nhưng để định hình rõ nét xu hướng và đóng góp ngày một lớn như các kênh phân phối truyền thống là đại lý hay ngân hàng thì cần nhiều hơn thời gian và công sức…

    30/08/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Phân tích Thị trường

    Ngân hàng ‘trúng đậm’ từ dịch vụ bảo hiểm: Vẫn cần thận trọng!

    Bancassurance (phân phối bảo hiểm qua ngân hàng) là cụm từ không còn mới trong khoảng 5 năm trở lại đây khi các ngân hàng “bắt tay” cùng công ty bảo hiểm để bán các sản phẩm bảo hiểm và thực hiện một số dịch vụ khác như thu phí bảo hiểm cho mạng lưới khách hàng của ngân hàng.

    30/08/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Phân tích Thị trường

    Bảo hiểm nhân thọ FWD Việt Nam: 5 năm hoạt động doanh thu tăng mạnh, tăng vốn điều lệ khủng nhưng lỗ lũy kế hơn 4.300 tỷ đồng

    Sau 5 năm bước chân vào Việt Nam, Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ FWD Việt Nam đã lỗ luỹ kế lên đến hơn 4.300 tỷ đồng trong khi doanh thu tăng mạnh từ 159 tỷ đồng (năm 2016) lên 2.692 tỷ đồng (năm 2020). Ngoài ra, công ty này còn tăng vốn điều lệ khủng và liên tục thu mua các công ty bảo hiểm khác.

    30/08/2021 • Babuki JSC
    Bán lẻ / Ecommerce Phân tích Thị trường

    Shopee sẽ vượt Alibaba trong kinh doanh thương mại điện tử quốc tế vào năm 2022?

    Công ty mẹ của Shopee, Sea Ltd, đã công bố doanh thu tăng hơn 160% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, đối thủ chính của họ, Alibaba, báo cáo mức tăng trưởng mạnh mẽ nhưng nhỏ hơn đáng kể: 54%.

    24/08/2021 • Kathy Trần
    Tin tức Phân tích Thị trường

    Đảo chiều trong cuộc đua bán bảo hiểm nhân thọ

    Bảo Việt Nhân Thọ, Prudential mất ngôi đầu về phí bán bảo hiểm mới vào tay Manulife, đơn vị gần đây rất tích cực đầu…

    22/08/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Phân tích Thị trường

    Bức tranh triển vọng ngành bảo hiểm năm 2021 với nhiều điểm sáng

    Thị trường bảo hiểm Việt Nam được đánh giá là tiềm năng với tỷ lệ thâm nhập và phí bảo hiểm bình quân ở mức thấp, số người tham gia bảo hiểm nhân thọ chỉ khoảng 8,5%.

    22/08/2021 • Babuki JSC
    Tin tức Phân tích Thị trường

    Triển vọng và thách thức của thị trường bảo hiểm năm 2021

    Thị trường Bảo hiểm Việt Nam năm 2020: Lá chắn vững vàng trước đại dịch
    Theo báo cáo mới nhất của Deloitte, thị trường bảo hiểm toàn cầu chịu ảnh hưởng đáng kể bởi đại dịch COVID-19 khiến chuỗi tăng trưởng ấn tượng liên tục trong suốt 10 năm qua (CAGR ~3,3%) bị đứt gãy. Ước tính, quy mô thị trường bảo hiểm toàn cầu hết năm 2020 đạt 6.1 ngàn tỷ đô la giảm 2,8% so với năm 2019. Tuy nhiên đà giảm này chủ yếu đến từ bảo hiểm Nhân thọ với mức giảm khoảng 6,0% so với năm 2019.

    Thế nhưng tại Việt Nam điều đáng ngạc nhiên là ngành Bảo hiểm lại có mức tăng trưởng “trong mơ” trong khi nhiều ngành khác đang phải chịu rất nhiều tác động tiêu cực từ dịch Covid-19… Theo công bố mới nhất từ Bộ Tài chính, tổng doanh thu phí bảo hiểm năm 2020 ước đạt 184.662 tỷ đồng (tăng 15% so với 2019). Trong đó, doanh thu phí bảo hiểm lĩnh vực phi nhân thọ ước đạt 57.102 tỷ đồng (tăng 8% so với 2019), lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ ước đạt 127.560 tỷ đồng (tăng 19,6%).

    22/08/2021 • Babuki JSC
    Phân tích Thị trường Nhà hàng / Cafe

    Thị trường giao đồ ăn trực tuyến tại Việt Nam

    Doanh thu thị trường giao đồ ăn trực tuyến Việt Nam năm 2018 là 148 triệu USD và có tốc độ tăng trưởng trung bình 28.5%/ năm. Trong đó, doanh thu từ mảng Restaurant – to – Consumer Delivery khoảng 117 triệu USD ( chiếm 79%) và doanh thu của Platform – to – Consumer Delivery khoảng 32 triệu USD (chiếm 21%). Doanh thu năm 2023 ước tính có thể lên tới 449 triệu USD.

    19/08/2021 • Babuki JSC
    Tài liệu Phân tích Thị trường

    Report – Việt Nam qua những con số 2020 và dự báo 2021

    Báo cáo khái quát các điểm nổi bật, xu hướng hành vi người tiêu dùng và doanh nghiệp năm 2020, đồng thời đưa ra dự báo sơ bộ năm 2021.

    17/08/2021 • Kathy Trần
    bool(false)