Đăng bởi Kathy Trần vào 20/02/2022

Năm 2021, hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đạt được những kết quả tích cực. Việc tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do FTAS sẽ mang đến nhiều cơ hội cho xuất khẩu thủy sản trong tương lai, kèm theo đó là nhiều thách thức mà ngành này phải đối mặt.

Xuất khẩu thủy sản năm 2021

Các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản gây bất ngờ trong năm 2021 với kim ngạch xuất khẩu đạt 8,9 tỷ USD, tăng 6% so với năm 2020, nhưng các chuyên gia và các nhà chức trách chính phủ đề xuất đa dạng hóa hơn nữa các thị trường xuất khẩu mục tiêu và tận dụng tốt các hiệp định thương mại hiện có.

xuat-khau-thuy-san-trien-vong-tich-cuc-thach-thuc-khong-nho-1

Bức tranh chung của xuất khẩu thuỷ sản khả quan trong năm 2021. (Ảnh: Petrotimes.vn)

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại Hội nghị tổng kết ngành nông nghiệp lần thứ nhất tại Hà Nội ngày 29/12/2021, nhấn mạnh sứ mệnh của ngành nông nghiệp là cùng nhau chống lại đại dịch và duy trì sự phát triển kinh tế cũng như chuỗi cung ứng bền vững.

Thủ tướng cho rằng nông nghiệp tiếp tục khẳng định là trụ cột của nền kinh tế. Ông kêu gọi ngành nông nghiệp “đổi mới tư duy hơn nữa để nâng cao chất lượng, xây dựng các sản phẩm mang tính quốc tế, đa dạng hóa thị trường và đảm bảo mục tiêu tăng trưởng nông nghiệp của năm tới đạt mức trên 3%”, với kim ngạch xuất khẩu ước tính đạt 50 tỷ USD. Thủ tướng cho biết: “Nếu các sản phẩm tiếp tục phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống thì chuỗi cung ứng rất dễ bị phá vỡ trong các cuộc khủng hoảng”.

Trong khi đó, bức tranh chung của ngành thủy sản vẫn tươi sáng, ngay cả khi có một số biến động trong năm nay. Tỷ lệ bao phủ vắc xin ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, cùng với nhu cầu của thị trường châu Âu và châu Mỹ đã làm cho hoạt động kinh doanh của ngành này khả quan hơn.

Những thách thức ngành thuỷ sản đã và đang gặp phải

Hoạt động thương mại giữa các quốc gia vẫn phức tạp và cước phí vận chuyển quốc tế gia tăng liên tục từ năm 2020. Các yếu tố biến đổi khí hậu và tình trạng thiếu hụt nguồn cung cấp nước cho Đồng bằng sông Cửu Long gây ra nhiều gánh nặng, khó khăn cho việc nuôi trồng thủy sản. Các doanh nghiệp đánh bắt và nuôi trồng thủy sản đã và đang phải xử lý với các yêu cầu ngày càng tăng về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc của các thị trường khó tính như EU và đối mặt với việc nguồn lợi thủy sản đang ngày càng suy thoái.

xuat-khau-thuy-san-trien-vong-tich-cuc-thach-thuc-khong-nho-2

Ngoài cơ hội EVFTA mang lại, xuất khẩu thuỷ sản cũng đối mặt với nhiều thách thức. (Ảnh: baosonla.org.vn)

Thị trường thủy sản trên thế giới ngày càng biến động, với sự tham gia của các nhà cung cấp lớn khiến các doanh nghiệp nhỏ của Việt Nam khó tiếp cận các thị trường đa dạng.

Việc “bỏ tất cả trứng vào một giỏ” có thể gây nguy hại cho doanh nghiệp trong bối cảnh đại dịch. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản hướng đến mạng lưới khách hàng đa dạng hơn, trong khi vẫn ưu tiên các thị trường có năng lực tiêu thụ lớn.

Thời gian đánh bắt dài và chi phí vận chuyển, bảo quản cao khiến cá ngừ đại dương của Việt Nam khó có thể cạnh tranh với cá ngừ của Philippines và các nước trong khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, sức hút của thị trường châu Âu khiến các doanh nghiệp thủy sản Việt vẫn dành nhiều nguồn lực để khai thác thị trường tiềm năng này.

xuat-khau-thuy-san-trien-vong-tich-cuc-thach-thuc-khong-nho-3

Hoạt động vận chuyển cá ngừ đại dương tại cảng Hòn Rớ, thành phố Nha Trang. (Ảnh: Nguyễn Chung/nhandan.vn)

Trong quá trình thực thi hiệp định thương mại với liên minh châu Âu EU (EVFTA), ông Phạm Văn Long đến từ Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách đã phỏng vấn một số doanh nghiệp thủy sản. Ông Long cho biết chỉ có hai doanh nghiệp khẳng định giá trị xuất khẩu sang thị trường EU tăng trong năm qua nhờ tăng đơn hàng, các doanh nghiệp còn lại giảm giá trị đơn hàng xuất sang thị trường EU.

“Giá trị xuất khẩu giảm chủ yếu do lượng đơn hàng giảm và chi phí sản xuất tăng. Điều kiện xuất khẩu thắt chặt hơn và chi phí logistics cao do đại dịch khiến giá vận chuyển liên tục leo thang”, ông Long giải thích.

Thương mại giữa Việt Nam và khối EU đã được cải thiện kể từ khi hiệp định EVFTA có hiệu lực, với kim ngạch xuất khẩu đạt 38,5 tỷ USD, tăng 11,3% (số liệu của Tổng cục Hải quan Việt Nam).

Ông Long nhìn nhận: “Những thách thức về cạnh tranh trong tương lai là rất lớn, do EU cũng đang đàm phán các hiệp định thương mại tự do FTA với các nước khác trong khu vực Đông Nam Á, khiến cho chi phí thương mại của Việt Nam cao hơn so với các nước trong khu vực ASEAN”.

Cơ hội cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam trong thời gian tới

Xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu có thể mang lại cơ hội lớn cho việc xuất khẩu thủy sản Việt Nam tới các thị trường đa dạng. Ví dụ, việc thâm nhập sâu hơn vào thị trường Nam Mỹ sẽ có triển vọng tốt khi Việt Nam đã có FTA với Chile và cả hai đều là thành viên của Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Hiệp định thương mại tự do FTA Việt Nam – Chile có hiệu lực từ năm 2014. Đến năm 2019, giá trị xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Chile tăng từ 1,4 triệu USD lên gần 10,2 triệu USD, tăng 633%.

Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp chủ động tiếp cận thị trường Chile lại chưa cao.

Ông Phạm Trường Giang, Đại sứ Việt Nam tại Chile cho biết, để thâm nhập sâu hơn vào thị trường này, ông khuyến nghị các sản phẩm xuất khẩu vào thị trường Chile phải thể hiện rõ chất lượng vệ sinh, thành phần, giá trị dinh dưỡng, tỷ lệ các thành phần và tất cả đều phải được in bằng tiếng Tây Ban Nha.

Hơn nữa, Việt Nam duy trì lợi thế cạnh tranh về nguồn cung nguyên liệu so với các nước khác, với giá cả ổn định và sản phẩm thủy sản chất lượng tốt. Các hiệp định thương mại tự do FTA sẽ tiếp tục là đòn bẩy để xuất khẩu thủy sản của Việt Nam phục hồi tại một số thị trường.

Babuki tổng hợp & hiệu đính, theo Vietnam Investment Review

Đăng ký nhận bản tin


    Các bài bài viết liên quan

    Xem thêm
    Kinh tế vĩ mô

    Kinh tế Việt Nam sẽ phục hồi tích cực năm 2022 với GDP dự báo 6,7%

    Ngân hàng Standard Chartered dự báo nền kinh tế Việt Nam sẽ phục hồi và tăng tốc rõ rệt vào năm 2022, với tăng trưởng GDP đạt mức 6,7%.

    20/02/2022 • Kathy Trần
    Phân tích Thị trường Chuyển đổi số

    Ví điện tử Việt Nam tiếp tục thống lĩnh thị trường nội địa

    Các doanh nghiệp ví điện tử Việt Nam đang không ngừng phát triển và mở rộng hợp tác để gia tăng sự hiện diện trên thị trường.

    17/02/2022 • Kathy Trần
    Kinh tế vĩ mô Phân tích Thị trường

    Việt Nam được dự báo là nền kinh tế Internet phát triển nhanh nhất Đông Nam Á

    Việt Nam vẫn là nền kinh tế internet tăng trưởng mạnh, thu hút các nguồn đầu tư nước ngoài vào thị trường kỹ thuật số.

    04/02/2022 • Kathy Trần
    M&A / Gọi vốn đầu tư Phân tích Thị trường

    IPO tại nước ngoài: thời cơ vàng cho doanh nghiệp Việt Nam

    Thời điểm hiện tại chính là “thời cơ vàng” để các doanh nghiệp Việt Nam tính đến việc IPO ra nước ngoài, tuy nhiên vẫn còn những rào cản về mặt pháp lý và cơ chế hoạt động.

    04/02/2022 • Kathy Trần
    Kinh tế vĩ mô Phân tích Thị trường

    Nhìn lại kinh tế Việt Nam 2021 và tầm nhìn năm 2022

    Hầu hết các ngân hàng và tổ chức quốc tế vẫn duy trì tâm lý lạc quan với kinh tế Việt Nam, hướng đến sự tăng trưởng GDP tích cực trong tương lai gần.

    20/01/2022 • Kathy Trần
    Phân tích Thị trường

    Năng lực sản xuất là “chìa khóa” cho sự tăng trưởng kinh tế Việt Nam

    Việt Nam đã và đang trở thành điểm đến hàng đầu để đầu tư vào lĩnh vực sản xuất do có vị trí chiến lược, vận chuyển, nguồn lao động dồi dào và chi phí sản xuất tối ưu.

    19/01/2022 • Kathy Trần
    Phân tích Thị trường M&A / Gọi vốn đầu tư

    Vì sao các nhà đầu tư lạc quan về kinh tế Việt Nam khi mở cửa trở lại?

    Bài viết đánh giá tổng quan về cơ hội, thách thức và triển vọng trong tương lai của nền kinh tế Việt Nam khi mở cửa trở lại.

    19/01/2022 • Kathy Trần
    M&A / Gọi vốn đầu tư Phân tích Thị trường Tài chính / Quản trị doanh nghiệp

    Xu hướng đầu tư tạo tác động ở Đông Nam Á

    Thị trường đầu tư tác động của khu vực chủ yếu xoay quanh các lĩnh vực bao gồm dịch vụ tài chính, năng lượng và sản xuất. Cùng với nhau, các lĩnh vực này chiếm 82% tổng vốn triển khai trong khu vực và 63% tổng số thương vụ.

    29/12/2021 • Kathy Trần
    M&A / Gọi vốn đầu tư Phân tích Thị trường Tin tức

    M&A tại Việt Nam đạt kỷ lục mới năm 2021, dự kiến vượt con số 3,9 tỷ USD của năm 2020

    Số lượng giao dịch trong năm 2020 đạt mức cao kỷ lục (kể từ 2006) và đà này tiếp tục kéo dài trong ba quý đầu năm 2021 — tổng số 41 giao dịch được công bố, bằng với con số của Q1-Q3 2020.

    13/12/2021 • Kathy Trần
    Bán lẻ / Ecommerce Phân tích Thị trường

    Shopee sẽ vượt Alibaba trong kinh doanh thương mại điện tử quốc tế vào năm 2022?

    Công ty mẹ của Shopee, Sea Ltd, đã công bố doanh thu tăng hơn 160% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, đối thủ chính của họ, Alibaba, báo cáo mức tăng trưởng mạnh mẽ nhưng nhỏ hơn đáng kể: 54%.

    24/08/2021 • Kathy Trần